ന്യൂഡൽഹി: ഇന്ത്യ-ചൈന ബന്ധത്തിൽ നിർണായകമായ മോദി-ഷി കൂടിക്കാഴ്ച നടന്നതിന് പിന്നാലെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ഒരുക്കിയ ബ്രിക്സ് അത്താഴവിരുന്നിൽ ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ചിൻപിങ് പങ്കെടുത്തില്ല. ശനിയാഴ്ച രാത്രി ന്യൂഡൽഹിയിലെ ഭാരത് മണ്ഡപത്തിലായിരുന്നു ബ്രിക്സ് രാജ്യങ്ങളിലെ നേതാക്കൾക്കും പ്രതിനിധികൾക്കുമായി മോദി ഔദ്യോഗിക അത്താഴവിരുന്ന് ഒരുക്കിയത്.
ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിയുടെ ആദ്യദിനത്തിൽ ഷി ചിൻപിങ് സജീവമായി പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ഉച്ചകോടിക്ക് പിന്നാലെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായി അദ്ദേഹം നിർണായക ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചയും നടത്തി. ഏഴ് വർഷത്തിന് ശേഷമുള്ള ഷിയുടെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശനമായതിനാൽ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് വലിയ നയതന്ത്ര പ്രാധാന്യമാണ് ലഭിച്ചത്. അതിർത്തിയിലെ സമാധാനം, വ്യാപാരം, സാമ്പത്തിക ബന്ധം, ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഗതാഗത-ജനകീയ ബന്ധങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ചർച്ചയായി.
എന്നാൽ ഇതിന് പിന്നാലെ നടന്ന മോദിയുടെ അത്താഴവിരുന്നിൽ ഷി ചിൻപിങ് പങ്കെടുക്കാതിരുന്നത് ശ്രദ്ധേയമായി. ഷി വിരുന്നിൽ പങ്കെടുക്കാതിരുന്നതിന്റെ ഔദ്യോഗിക കാരണം ഇതുവരെ വ്യക്തമായി പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭാവത്തെ ഇന്ത്യ-ചൈന ബന്ധത്തിലെ പുതിയ അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തിന്റെ സൂചനയായി കാണുന്നത് ഇപ്പോൾ സ്ഥിരീകരിക്കാനാകില്ല.
അതേസമയം, മറ്റ് നിരവധി ബ്രിക്സ് നേതാക്കളും കേന്ദ്രമന്ത്രിമാരും മുഖ്യമന്ത്രിമാരും അത്താഴവിരുന്നിൽ പങ്കെടുത്തു. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾക്ക് ഇന്ത്യൻ മന്ത്രിമാർക്കൊപ്പം പ്രത്യേകം ക്രമീകരിച്ച മേശകളിലാണ് ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കിയിരുന്നത്. ഇന്ത്യൻ വിഭവങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയ വിപുലമായ സസ്യാഹാര വിഭവസമൃദ്ധിയായിരുന്നു വിരുന്നിലെ പ്രധാന ആകർഷണം.
മോദി-ഷി കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് പിന്നാലെ അഭാവം
ഷിയുടെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശനം ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് പുതിയ ഉണർവ് നൽകിയിരിക്കെയാണ് അത്താഴവിരുന്നിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭാവം ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. 2020ലെ അതിർത്തി സംഘർഷത്തിന് ശേഷം തണുത്ത ഇന്ത്യ-ചൈന ബന്ധം കഴിഞ്ഞ കാലയളവിൽ ഘട്ടംഘട്ടമായി സാധാരണ നിലയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടന്നുവരികയാണ്.
മോദിയും ഷിയും നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും പരസ്പര ബഹുമാനം, സംവേദനക്ഷമത, പരസ്പര താൽപര്യം എന്നിവ അടിസ്ഥാനമാക്കി ബന്ധം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ചർച്ച ചെയ്തിരുന്നു. അതിർത്തിയിൽ സമാധാനവും സ്ഥിരതയും നിലനിർത്തുന്നത് ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് അനിവാര്യമാണെന്നും മോദി വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
അതിനാൽ, ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം പുറത്തുവരുന്നതുവരെ ഷിയുടെ അത്താഴവിരുന്നിലെ അഭാവത്തെ നയതന്ത്രപരമായ സന്ദേശമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നതിൽ ജാഗ്രത വേണം. ഉഭയകക്ഷി ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള നീക്കങ്ങൾക്കിടയിലാണ് ഈ സംഭവം എന്നതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രം.