ന്യൂഡൽഹി: ₹2,000ന് മുകളിലുള്ള ചില യു.പി.ഐ ഇടപാടുകൾക്ക് ഭാവിയിൽ ചാർജ് ഈടാക്കാനുള്ള സാധ്യതയ്ക്ക് കേന്ദ്രസർക്കാർ വഴിയൊരുക്കി. പേയ്മെന്റ് ആൻഡ് സെറ്റിൽമെന്റ് സിസ്റ്റംസ് നിയമത്തിലെ ഭേദഗതിയിലൂടെയാണ് ഉയർന്ന തുകയിലുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾക്ക് നിരക്ക് ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള നിയമപരമായ തടസം നീക്കിയത്. എന്നാൽ ₹2,000ന് മുകളിലുള്ള എല്ലാ യു.പി.ഐ ഇടപാടുകൾക്കും ഇപ്പോൾ മുതൽ ചാർജ് ഈടാക്കുമെന്ന് സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ല. ഏത് ഇടപാടുകൾക്ക് ചാർജ് ബാധകമാക്കണം, നിരക്ക് എത്രയായിരിക്കണം, ആരിൽ നിന്ന് ഈടാക്കണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ അന്തിമ തീരുമാനം പിന്നീട് ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് നിലവിലെ സ്ഥിതി.
പുതിയ വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം ₹2,000 വരെയുള്ള യു.പി.ഐ ഇടപാടുകൾക്ക് ബാങ്കുകൾക്കും പേയ്മെന്റ് സംവിധാനദാതാക്കൾക്കും നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായോ ചാർജ് ഈടാക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇടപാട് നടത്തുന്നയാളെയും പണം സ്വീകരിക്കുന്നയാളെയും ഈ സംരക്ഷണം ബാധകമാണ്. റുപേ ഡെബിറ്റ് കാർഡ് വഴിയുള്ള പേയ്മെന്റുകൾക്കും സമാനമായ സംരക്ഷണം തുടരും.
എന്താണ് മാറുന്നത്?
നിലവിൽ സാധാരണ യു.പി.ഐ ഇടപാടുകളിൽ മർച്ചന്റ് ഡിസ്കൗണ്ട് റേറ്റ് (എം.ഡി.ആർ.) ഈടാക്കുന്നില്ല. ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റുകൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി 2020 ജനുവരിയിലാണ് യു.പി.ഐ ഇടപാടുകളിൽ എം.ഡി.ആർ. ഒഴിവാക്കിയത്. ഇതോടെ വ്യാപാരികളിൽ നിന്ന് യു.പി.ഐ പേയ്മെന്റിന് സാധാരണയായി ഇടപാട് ഫീസ് ഈടാക്കാത്ത സംവിധാനമാണ് നിലവിലുള്ളത്.
എന്നാൽ യു.പി.ഐ ഇടപാടുകളുടെ എണ്ണം വൻതോതിൽ ഉയർന്നതോടെ ബാങ്കുകൾക്കും പേയ്മെന്റ് സേവനദാതാക്കൾക്കും സാങ്കേതിക അടിസ്ഥാനസൗകര്യം, സൈബർ സുരക്ഷ, ഇടപാട് സംവിധാനങ്ങളുടെ പരിപാലനം തുടങ്ങിയവയ്ക്കുള്ള ചെലവ് വർധിച്ചുവരികയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഉയർന്ന തുകയുള്ള ചില വ്യാപാരി ഇടപാടുകളിൽ എം.ഡി.ആർ. പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യത സർക്കാർ പരിശോധിക്കുന്നത്.
ഉപഭോക്താവിന് നേരിട്ട് ചാർജ് വരുമോ?
നിലവിലെ തീരുമാനത്തെ ‘₹2,000ന് മുകളിലുള്ള യു.പി.ഐ ഇടപാടുകൾക്ക് ഉപഭോക്താവിൽ നിന്ന് ഫീസ് ഈടാക്കും’ എന്ന രീതിയിൽ കാണുന്നത് ശരിയല്ല. നിർദിഷ്ട ഇടപാടുകളിൽ എം.ഡി.ആർ. ഏർപ്പെടുത്തിയാലും അത് പ്രധാനമായും വ്യാപാരികളിൽ നിന്ന് ഈടാക്കുന്ന ഫീസായിരിക്കാം. വ്യക്തിയിൽ നിന്ന് വ്യക്തിയിലേക്കുള്ള സാധാരണ യു.പി.ഐ പണമിടപാടുകൾ സൗജന്യമായി തുടരാനാണ് നിലവിലെ നയം.
അതേസമയം, ഉയർന്ന തുകയുള്ള വ്യാപാരി ഇടപാടുകളിൽ നിരക്ക് ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള നിയമപരമായ സാധ്യത ഇപ്പോൾ തുറന്നിട്ടുണ്ട്. ഏത് വ്യാപാരികൾക്കും ഇടപാടുകൾക്കും ഇത് ബാധകമാക്കണം എന്നത് കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ തുടർ വിജ്ഞാപനങ്ങളിലൂടെയാകും വ്യക്തമാകുക.
എന്തുകൊണ്ട് ₹2,000 എന്ന പരിധി?
ചെറിയ തുകയിലുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾക്ക് അധിക ചെലവ് വരാതിരിക്കുകയാണ് പുതിയ വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. അതേസമയം വലിയ തുകയിലുള്ള ഇടപാടുകളിൽ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനത്തിന് ഉണ്ടാകുന്ന ചെലവിന്റെ ഒരു ഭാഗം വീണ്ടെടുക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനമായി എം.ഡി.ആർ. പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.
അതിനാൽ ‘ഇനി ₹2,000ന് മുകളിലുള്ള ഓരോ യു.പി.ഐ പേയ്മെന്റിനും ഉപഭോക്താവ് ചാർജ് നൽകണം’ എന്ന പ്രചാരണം നിലവിലെ സർക്കാർ തീരുമാനം കൃത്യമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതല്ല. ചാർജ് ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള നിയമപരമായ വാതിൽ തുറന്നുവെന്നതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാന മാറ്റം.
ഇന്ത്യയിലെ തൽക്ഷണ ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനമായ യു.പി.ഐ. നാഷണൽ പേയ്മെന്റ്സ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (എൻ.പി.സി.ഐ.) സംവിധാനമാണ്. ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾക്കിടയിൽ തൽക്ഷണം പണം കൈമാറാനും വ്യാപാരികൾക്ക് പേയ്മെന്റ് നടത്താനും യു.പി.ഐ. ഉപയോഗിക്കുന്നു.