നിയമവിരുദ്ധ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ റദ്ദാക്കും; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന് സുപ്രീംകോടതി നോട്ടിസ്

2026 ഒക്‌ടോബർ 5 • 03:29 PM
അകം ന്യൂസ് ഡെസ്ക്
നിയമവിരുദ്ധ തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തെന്ന് കണ്ടെത്തിയാൽ റദ്ദാക്കും; തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന് സുപ്രീംകോടതി നോട്ടിസ്

ന്യൂഡൽഹി: മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാർ ഏകപക്ഷീയമായി തീരുമാനങ്ങൾ കൈക്കൊണ്ടെന്ന ആരോപണത്തിൽ സുപ്രീംകോടതി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനോടും കേന്ദ്രസർക്കാരിനോടും വിശദീകരണം തേടി. നിയമപരമായ നടപടിക്രമങ്ങൾ പാലിക്കാതെയാണ് തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തതെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ അവ റദ്ദാക്കാൻ മടിക്കില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. എന്നാൽ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെ തൽക്കാലം ചുമതലയിൽ നിന്ന് മാറ്റണമെന്ന ഹർജിക്കാരുടെ ആവശ്യം കോടതി അംഗീകരിച്ചില്ല.

ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് അധ്യക്ഷനായ ജസ്റ്റിസുമാരായ ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചി, വി. മോഹന എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ചാണ് തിങ്കളാഴ്ച ഹർജികൾ പരിഗണിച്ചത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ നിയമപ്രകാരമാണോ, കമ്മിഷന്റെ കൂട്ടായ തീരുമാനമാണോ, അതോ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർ മാത്രം എടുത്ത തീരുമാനങ്ങളാണോ എന്നതടക്കമുള്ള കാര്യങ്ങൾ പരിശോധിക്കാനാണ് കോടതി തയ്യാറെടുക്കുന്നത്.

ആരോപണത്തിന്റെ കാതൽ എന്ത്?

മൂന്നംഗ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനിൽ മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനൊപ്പം സുഖ്ബീർ സിങ് സന്ധുവും വിവേക് ജോഷിയുമാണ് മറ്റ് അംഗങ്ങൾ. കമ്മിഷന്റെ വിവിധ തീരുമാനങ്ങളിൽ മറ്റ് രണ്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർമാർ എതിർപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടും ചില തീരുമാനങ്ങൾ മുന്നോട്ടുപോയെന്നാണ് ഹർജിക്കാരുടെ ആരോപണം.

2025 ഒക്ടോബർ മുതൽ 2026 ഓഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള കാലയളവിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ വിവിധ നടപടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മറ്റ് രണ്ട് കമ്മിഷണർമാർ കുറഞ്ഞത് 14 തവണ എതിർപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയെന്ന മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകളാണ് കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രധാനമായും ചർച്ചയായത്. പ്രത്യേകിച്ച് വോട്ടർപട്ടികയുടെ Special Intensive Revision (SIR), വോട്ടർ രജിസ്ട്രേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികൾ, Form 6-ലെ മാറ്റങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയാണ് വിവാദമായത്.

ഹർജിക്കാരുടെ വാദം ഇതാണ്: ഭരണഘടന Article 324 പ്രകാരം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നിയന്ത്രണാധികാരം ഒരു വ്യക്തിയായ CEC-ക്കല്ല, Election Commission എന്ന കൂട്ടായ ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനത്തിനാണ്. അതിനാൽ കമ്മിഷന്റെ പേരിൽ എടുക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ നിയമത്തിൽ നിർദേശിച്ച രീതിയിലുള്ള കൂട്ടായ തീരുമാനമായിരിക്കണം.

2023ലെ നിയമം നിർണായകം

ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ടത് Chief Election Commissioner and Other Election Commissioners Act, 2023ലെ Section 18 ആണ്.

നിയമപ്രകാരം കമ്മിഷന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സാധ്യമായിടത്തോളം ഏകകണ്ഠമായി നടത്തണമെന്നാണ് വ്യവസ്ഥ. അംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടായാൽ ഭൂരിപക്ഷ അഭിപ്രായമാണ് തീരുമാനമാകേണ്ടത്. അതായത്, CEC എന്ന നിലയിൽ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിന് കമ്മിഷന്റെ മറ്റ് അംഗങ്ങളെ മറികടന്ന് സ്വതന്ത്രമായി കമ്മിഷന്റെ കൂട്ടായ അധികാരം വിനിയോഗിക്കാമോ എന്നതാണ് കേസിലെ അടിസ്ഥാന നിയമപ്രശ്നങ്ങളിലൊന്ന്.

1995ലെ ടി.എൻ. ശേഷൻ കേസിലും സുപ്രീംകോടതി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ കൂട്ടായ തീരുമാനമെടുക്കൽ രീതിക്ക് പ്രാധാന്യം നൽകിയിരുന്നു. CEC മറ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർമാരേക്കാൾ അധികാരമുള്ള 'മേലധികാരി' എന്ന നിലയിലല്ല, കമ്മിഷന്റെ ചെയർമാൻ എന്ന നിലയിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്നായിരുന്നു അന്നത്തെ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ചിന്റെ സമീപനം.

Form 6-ലെ മാറ്റവും കോടതിയുടെ ഇടപെടലും

ഇപ്പോഴത്തെ തർക്കത്തിൽ ഏറെ ശ്രദ്ധ നേടുന്നത് Form 6-ലെ മാറ്റമാണ്. പുതിയ വോട്ടറായി പേര് ചേർക്കുന്നതിനുള്ള Form 6-ന്റെ ഓൺലൈൻ പതിപ്പിൽ SIR-ുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അധിക പ്രഖ്യാപനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.

വോട്ടറോ മാതാപിതാക്കളോ മുത്തച്ഛൻ-മുത്തശ്ശിയോ മുൻ SIR പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നോയെന്നും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ നൽകണമെന്ന തരത്തിലുള്ള അധിക വ്യവസ്ഥകളാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. ഈ മാറ്റം നിയമപരമായ നടപടിക്രമം പാലിക്കാതെയാണ് വരുത്തിയതെന്ന് രണ്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർമാരും എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു.

ഇക്കാര്യത്തിൽ തിങ്കളാഴ്ച സുപ്രീംകോടതി നിർണായകമായൊരു വ്യക്തതയും നൽകി.

Form 6-ന്റെ പരിഷ്കരിച്ച പതിപ്പിന് സുപ്രീംകോടതി അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടില്ല എന്നാണ് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് സൂര്യകാന്ത് വ്യക്തമാക്കിയത്. പരിഷ്കരണം ആരാണ് വരുത്തിയതെന്നും രേഖകൾ ഹാജരാക്കിയാൽ പരിശോധിക്കുമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.

ഇത് പ്രധാനമാണ്. കാരണം SIR സംബന്ധിച്ച നേരത്തെയുള്ള സുപ്രീംകോടതി നടപടികളെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് പരിഷ്കരിച്ച Form 6-ന് കോടതിയുടെ അംഗീകാരമുണ്ടെന്ന തരത്തിലുള്ള വാദങ്ങൾ ഉയർന്നിരുന്നത്. എന്നാൽ നിലവിലെ ഹർജി പരിഗണിക്കുമ്പോൾ അത്തരമൊരു Form 6-ന് കോടതി അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടില്ലെന്ന് ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.

SIR എന്തുകൊണ്ട് ഇത്ര നിർണായകം?

വോട്ടർപട്ടികയുടെ Special Intensive Revision ആണ് ഇപ്പോഴത്തെ തർക്കത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന പശ്ചാത്തലം.

SIR-ന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം യോഗ്യരായ ഒരു പൗരനും വോട്ടർപട്ടികയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകാതിരിക്കാനും അയോഗ്യരായവർ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടാതിരിക്കാനുമാണ്. വീടുതോറുമുള്ള പരിശോധനയും വോട്ടർമാരിൽനിന്ന് വിവരശേഖരണവും ഉൾപ്പെടുന്ന വിപുലമായ നടപടിയാണ് ഇത്. ഡൽഹിയിലും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികൾ മുന്നോട്ടുപോകുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർന്നത്.

SIR-ന്റെ നിയമസാധുതയെക്കുറിച്ച് സുപ്രീംകോടതി മുമ്പ് പരിഗണിച്ച കേസിൽ, നടപടിയുടെ ലക്ഷ്യവും സ്വീകരിച്ച സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളും പരിശോധിച്ച് SIR നിയമപരമായ ലക്ഷ്യവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നതും ആനുപാതികവുമാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോഴത്തെ കേസ് പ്രധാനമായും SIR എന്ന ആശയം നിയമപരമാണോ എന്നതിലുപരി, അത് നടപ്പാക്കുമ്പോൾ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ തീരുമാനങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് എടുത്തത് എന്ന ചോദ്യത്തിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്.

ഇടക്കാല ഉത്തരവ് എന്തുകൊണ്ട് നൽകിയില്ല?

ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെ തൽക്കാലം ചുമതലയിൽ നിന്ന് മാറ്റണമെന്നും ഏകപക്ഷീയമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത് തടയണമെന്നും ഹർജിക്കാർ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

എന്നാൽ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകളുടെയും ആരോപണങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ മാത്രം അത്തരമൊരു ഉത്തരവ് നൽകാനാകില്ലെന്നാണ് കോടതിയുടെ നിലപാട്. ആദ്യം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെയും ബന്ധപ്പെട്ടവരുടെയും മറുപടി തേടണം. തുടർന്ന് യഥാർഥ രേഖകൾ പരിശോധിച്ചശേഷമേ തീരുമാനങ്ങളിലെ നിയമസാധുത വിലയിരുത്താനാകൂ.

അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് സുപ്രീംകോടതി ഇപ്പോൾ നോട്ടിസ് ഘട്ടത്തിൽ നിൽക്കുന്നത്.

'നിയമവിരുദ്ധമാണെങ്കിൽ റദ്ദാക്കും' — കോടതിയുടെ മുന്നറിയിപ്പ്

കേസിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കോടതിപരാമർശം ഇതാണ്: തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ എടുത്തതായി പറയുന്ന തീരുമാനങ്ങൾ ആവശ്യമായ കൂട്ടായ നടപടിക്രമം പാലിക്കാതെയാണ് എടുത്തതെന്ന് രേഖകൾ പരിശോധിച്ചശേഷം ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ അവ തിരിച്ചെടുക്കുകയോ റദ്ദാക്കുകയോ ചെയ്യാമെന്ന് ബെഞ്ച് വ്യക്തമാക്കി.

ജസ്റ്റിസ് ജോയ്മല്യ ബാഗ്ചിയും സമാനമായ നിലപാടാണ് വ്യക്തമാക്കിയത്. തീരുമാനങ്ങൾ ഏകപക്ഷീയമായിരുന്നുവെന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ അവ റദ്ദാക്കാൻ കോടതിക്ക് കഴിയുമെന്ന സന്ദേശമാണ് ഇതിലൂടെ ലഭിക്കുന്നത്.

ഇനി എന്ത് സംഭവിക്കും?

തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ, കേന്ദ്രസർക്കാർ, മുഖ്യ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർ ഗ്യാനേഷ് കുമാർ, മറ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷണർമാരായ സുഖ്ബീർ സിങ് സന്ധു, വിവേക് ജോഷി എന്നിവരിൽനിന്ന് കോടതി വിശദീകരണം തേടിയിട്ടുണ്ട്. കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീരുമാനങ്ങൾ ഏകകണ്ഠമായാണോ, ഭൂരിപക്ഷ തീരുമാനമാണോ, അതോ CEC മാത്രം എടുത്തതാണോ എന്നതടക്കമുള്ള വിവരങ്ങൾ രേഖകളോടെ കോടതിക്ക് മുന്നിലെത്തേണ്ടിവരും.

ഇതോടെ തർക്കം ഒരു വ്യക്തിയുടെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോപണം എന്ന പരിധി വിട്ട് ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ പ്രവർത്തനരീതി, കൂട്ടായ തീരുമാനമെടുക്കൽ, CEC-യുടെ അധികാരപരിധി, വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്കരണത്തിലെ നടപടിക്രമങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കൂടുതൽ അടിസ്ഥാനപരമായ വിഷയങ്ങളിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്.

കോടതി ഇപ്പോൾ ഗ്യാനേഷ് കുമാറിനെതിരെ അന്തിമ കണ്ടെത്തലൊന്നും നടത്തിയിട്ടില്ലെന്നതും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. നോട്ടിസ് നൽകിയത് ആരോപണങ്ങൾ ശരിയാണെന്ന് കോടതി അംഗീകരിച്ചതല്ല. മറിച്ച് ആരോപണങ്ങൾക്ക് മറുപടി നൽകാനും ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ ഹാജരാക്കാനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്.

എന്നാൽ ഒരുകാര്യം വ്യക്തമാണ്: രാജ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയമായതിനാൽ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ നിയമപരമായ അധികാരത്തിന്റെയും നിർദേശിച്ച നടപടിക്രമങ്ങളുടെയും പരിധിക്കുള്ളിലാണോ എന്നത് സുപ്രീംകോടതി വിശദമായി പരിശോധിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്.

അകം ന്യൂസ് വിലയിരുത്തൽ :

ഈ കേസിന്റെ പ്രാധാന്യം ഗ്യാനേഷ് കുമാറിന്റെ വ്യക്തിപരമായ അധികാരപ്രശ്നത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഇന്ത്യയിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ ഒരു വ്യക്തികേന്ദ്രിത സ്ഥാപനമാണോ, അതോ അംഗങ്ങൾ കൂട്ടായി തീരുമാനമെടുക്കേണ്ട ഭരണഘടനാ സ്ഥാപനമാണോ എന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യത്തിനാണ് ഈ ഹർജി വീണ്ടും സുപ്രീംകോടതിയുടെ മുന്നിലെത്തിക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഒരാളുടെ പേര് ഉൾപ്പെടുന്നതും ഒഴിവാകുന്നതും നേരിട്ട് വോട്ടവകാശത്തെ ബാധിക്കുന്നതിനാൽ, അത്തരം തീരുമാനങ്ങളിൽ സുതാര്യതയും നിയമാനുസൃത നടപടിക്രമവും കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യവും കേസ് ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നു.