ജോബ്സിന് ശേഷം ആപ്പിളിന്റെ മഹാപ്രയാണം

ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ എത്രത്തോളം കരുത്തുറ്റതാണ് എന്നതിലല്ല, അത് മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെ എത്രത്തോളം ലളിതവും മനോഹരവുമാക്കുന്നു എന്നതിലാണ് അതിന്റെ യഥാർത്ഥ മൂല്യം — സാങ്കേതികവിദ്യയെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ വിപ്ലവകരമായ ചിന്താഗതിയാണ് സ്റ്റീവ് ജോബ്സ് എന്ന മനുഷ്യനെ ലോകത്തിന് പ്രിയങ്കരനാക്കിയത്.

ആധുനിക ലോകത്തിന്റെ ചരിത്രം സ്റ്റീവ് ജോബ്സിന് മുൻപും ശേഷവും എന്ന് തിരിക്കാം. കമ്പ്യൂട്ടർ, സംഗീതം, മൊബൈൽ ഫോൺ, അനിമേഷൻ സിനിമകൾ തുടങ്ങി വിരൽത്തുമ്പിലെ വിസ്മയങ്ങളിലൊന്നും അദ്ദേഹം തനിയെ യന്ത്രഭാഗങ്ങൾ കണ്ടുപിടിച്ച ഒരു ശാസ്ത്രജ്ഞനായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ, സങ്കീർണ്ണമായ സാങ്കേതികവിദ്യകളെ കലയോടും ഡിസൈനിനോടും സൗന്ദര്യബോധത്തോടും കൂട്ടിയിണക്കി സാധാരണ മനുഷ്യരുടെ കൈകളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് ദൈവദത്തമായ ഒരു കഴിവുണ്ടായിരുന്നു.

ബാല്യവും അലച്ചിലുകളും: ഒരു പ്രതിഭയുടെ തുടക്കം

1955 ഫെബ്രുവരി 24-ന് കാലിഫോർണിയയിലെ സാൻഫ്രാൻസിസ്കോയിലാണ് സ്റ്റീവൻ പോൾ ജോബ്സ് ജനിച്ചത്. ജനിച്ചയുടൻ തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ പോൾ ജോബ്സ്, ക്ലാര ജോബ്സ് ദമ്പതികൾ ദത്തെടുത്തു. യന്ത്രങ്ങളുടെയും കാറുകളുടെയും തകരാറുകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിൽ മിടുക്കനായ ഒരു സാധാരണ മെക്കാനിക്കായിരുന്നു വളർത്തച്ഛനായ പോൾ. വീട്ടുഗാരേജിൽ വെച്ച് പഴയ റേഡിയോകളും കാറുകളുടെ യന്ത്രഭാഗങ്ങളും അഴിച്ചുപണിയുമ്പോൾ അച്ഛൻ കുഞ്ഞുസ്റ്റീവിന് പകർന്നുനൽകിയ ഒരു വലിയ പാഠമുണ്ടായിരുന്നു:

"ഒരു അലമാര പണിയുമ്പോൾ അതിന്റെ പുറംഭാഗം മാത്രമല്ല, ആരും കാണാത്ത ഉൾവശവും മനോഹരമായിരിക്കണം. മികച്ചൊരു ശില്പി തന്റെ കൈവേലയുടെ ഒരു ഭാഗത്തും വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യില്ല."

കാഴ്ചയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പോലും കുറ്റമറ്റതായിരിക്കണം എന്ന ഈ നിർബന്ധമാണ് പിൽക്കാലത്ത് ആപ്പിൾ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ആത്മാവായി മാറിയത്.

സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് പതിവ് പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങുന്നതായിരുന്നില്ല സ്റ്റീവിന്റെ മനസ്സ്. ഇലക്ട്രോണിക്സിൽ അസാധാരണ പ്രതിഭയുണ്ടായിരുന്ന സ്റ്റീവ് വോസ്നിയാക്കുമായുള്ള സൗഹൃദം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വഴിത്തിരിവായി. കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി പോർട്ട്‌ലാൻഡിലെ റീഡ് കോളേജിൽ ചേർന്നുവെങ്കിലും, സാധാരണക്കാരായ വളർത്തുമാതാപിതാക്കളുടെ സമ്പാദ്യം മുഴുവൻ തന്റെ പഠനത്തിനായി ചെലവാകുന്നു എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ ജോബ്സ് ആറുമാസത്തിനകം ഔപചാരിക പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു.

എന്നാൽ അദ്ദേഹം ക്യാമ്പസ് വിട്ടുപോയില്ല. ഇഷ്ടമുള്ള ക്ലാസുകളിൽ വെറുതെയിരുന്ന് കേട്ടു. അതിലൊന്നായിരുന്നു അക്ഷരങ്ങളുടെ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രം പഠിപ്പിക്കുന്ന കാലിഗ്രഫി ക്ലാസുകൾ. ഒരു പ്രയോജനവുമില്ലെന്ന് അന്ന് തോന്നിച്ച ആ അക്ഷരകലയാണ് പിൽക്കാലത്ത് ആദ്യത്തെ മാക്കിന്റോഷ് കമ്പ്യൂട്ടറിലേക്ക് മനോഹരമായ ഫോണ്ടുകളായും ഡിസൈനായും കടന്നുവന്നത്.

യൗവനത്തിൽ ആത്മീയതയും മനസ്സമാധാനവും തേടി അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു. മാസങ്ങളോളം ഉത്തരേന്ത്യൻ തെരുവുകളിലും ആശ്രമങ്ങളിലും ചെലവഴിച്ച ആ കാലം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലോകവീക്ഷണത്തെ മാറ്റിമറിച്ചു. അനാവശ്യമായ ആഡംബരങ്ങളെല്ലാം ഒഴിവാക്കി കാര്യങ്ങളെ ലളിതമായി കാണാൻ ആ ഇന്ത്യൻ യാത്ര അദ്ദേഹത്തെ പഠിപ്പിച്ചു.

ആപ്പിളിന്റെ പിറവി: വീട്ടുഗാരേജിൽ നിന്ന് വിപ്ലവത്തിലേക്ക്

ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് മടങ്ങിയെത്തിയ ശേഷം, 1976-ൽ തന്റെ ഇരുപത്തിയൊന്നാം വയസ്സിൽ, സുഹൃത്ത് സ്റ്റീവ് വോസ്നിയാക്കുമായി ചേർന്ന് സ്വന്തം വീടിന്റെ ഗാരേജിൽ ആപ്പിൾ കമ്പ്യൂട്ടർ കമ്പനിക്ക് തുടക്കമിട്ടു. ആദ്യമായി ഒരു പച്ച സർക്യൂട്ട് ബോർഡിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ ആപ്പിൾ വൺ, പിന്നീട് സാധാരണക്കാർക്ക് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ആപ്പിൾ ടുവിലേക്ക് വളർന്നു.

1984-ൽ അവർ പുറത്തിറക്കിയ മാക്കിന്റോഷ് പേഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടർ ചരിത്രത്തിലെ മഹാവിപ്ലവമായിരുന്നു. കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ സങ്കീർണ്ണമായ കോഡുകളും അക്ഷരങ്ങളും ടൈപ്പ് ചെയ്യേണ്ടിയിരുന്ന കാലത്ത്, സ്ക്രീനിൽ കാണുന്ന ചിത്രങ്ങളിലും ചിഹ്നങ്ങളിലും മൗസ് ഉപയോഗിച്ച് തൊട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കാവുന്ന ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസ് സാധാരണ മനുഷ്യരിലേക്ക് എത്തിച്ചത് ജോബ്സാണ്.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാഴ്ചപ്പാട് വ്യക്തമായിരുന്നു:

"സാങ്കേതികവിദ്യ മനുഷ്യൻ പഠിച്ചെടുക്കേണ്ട ഒന്നല്ല; മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിന് മനസ്സിലാകുന്ന രീതിയിലേക്ക് സാങ്കേതികവിദ്യ വഴങ്ങുകയാണ് വേണ്ടത്."

പുറത്താക്കപ്പെടലും ഉയിർത്തെഴുന്നേൽക്കലും

വിജയങ്ങളുടെ കൊടുമുടിയിൽ നിൽക്കുമ്പോഴും സ്വന്തം കാർക്കശ്യങ്ങളും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളും കാരണം 1985-ൽ താൻ ചോരനീരാക്കി പടുത്തുയർത്തിയ ആപ്പിളിൽ നിന്നുതന്നെ ജോബ്സ് പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. ഉള്ളുലഞ്ഞുപോയെങ്കിലും അദ്ദേഹം തോറ്റുകൊടുത്തില്ല.

'നെക്സ്റ്റ്' എന്ന പുതിയ കമ്പ്യൂട്ടർ കമ്പനി അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു. അതോടൊപ്പം ജോർജ്ജ് ലൂക്കാസിൽ നിന്ന് വാങ്ങിയ ഒരു ചെറിയ കമ്പ്യൂട്ടർ ഗ്രാഫിക്സ് വിഭാഗത്തെ പിക്സാർ അനിമേഷൻ സ്റ്റുഡിയോസ് എന്ന പേരിൽ വളർത്തിയെടുത്തു. സാങ്കേതികവിദ്യയും കഥപറച്ചിലും എങ്ങനെ കൈകോർക്കണമെന്ന് പിക്സാറിലൂടെ അദ്ദേഹം ലോകത്തിന് കാണിച്ചുകൊടുത്തു. ലോകത്തെ ആദ്യത്തെ സമ്പൂർണ്ണ കമ്പ്യൂട്ടർ അനിമേഷൻ ചിത്രമായ 'ടോയ് സ്റ്റോറി' പിറന്നത് അങ്ങനെയാണ്.

1997-ൽ ആപ്പിൾ വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലും പാപ്പരത്തത്തിന്റെ വക്കിലുമെത്തിയപ്പോൾ കമ്പനി ജോബ്സിനെ തിരിച്ചുവിളിച്ചു. തിരിച്ചെത്തിയ ജോബ്സ് ആദ്യം ചെയ്തത് നൂറുകണക്കിന് അനാവശ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത് നിർത്തിവെക്കുകയായിരുന്നു.

ഏകാഗ്രത (ഫോക്കസ്) — ആവശ്യമില്ലാത്തവയെല്ലാം വെട്ടിമാറ്റി, ചുരുക്കം ചില ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച രീതിയിൽ ഉണ്ടാക്കുക.

ആ തീരുമാനത്തിന്റെ ഫലമായി വർണ്ണാഭമായ ഐമാക് കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ വന്നു. തുടർന്ന് പോക്കറ്റിൽ ആയിരം പാട്ടുകൾ ഒതുക്കിയ ഐപോഡ്, സംഗീത വിൽപനയുടെ രീതി മാറ്റിയ ഐട്യൂൺസ്, ഒടുവിൽ 2007-ൽ ലോകത്തിന്റെ കൈവെള്ളയെ മാറ്റിമറിച്ച ഐഫോൺ എന്നിവ പിറവിയെടുത്തു. ഒരു ഫോൺ, ഒരു സംഗീത ഉപകരണം, ഒരു ഇന്റർനെറ്റ് ഉപകരണം എന്നിവയെ ഒരൊറ്റ സ്പർശ സ്ക്രീനിലേക്ക് ചുരുക്കിയ ഐഫോൺ, ആധുനിക മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. പിന്നാലെ ആപ്പ് സ്റ്റോറും ഐപാഡും അവതരിപ്പിച്ചതോടെ ആപ്പിൾ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള സ്ഥാപനമായി വളർന്നു.

"വിശപ്പുള്ളവരായിരിക്കുക, വിഡ്ഢികളായിരിക്കുക"

2005-ൽ സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവകലാശാലയിലെ ബിരുദദാനച്ചടങ്ങിൽ സ്റ്റീവ് ജോബ്സ് നടത്തിയ പ്രസംഗം ഇന്നും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചെറുപ്പക്കാർക്ക് പ്രചോദനമാണ്. ജീവിതത്തിൽ സംഭവിച്ച പരാജയങ്ങളും പുറത്താക്കപ്പെടലുകളും പോലും പിന്നീട് പരസ്പരം വിളക്കിച്ചേർക്കപ്പെട്ട ബിന്ദുക്കളാണെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ട നാളുകളെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം നൽകിയ ഉപദേശം ഇതായിരുന്നു:

"വിശപ്പുള്ളവരായിരിക്കുക; വിഡ്ഢികളായിരിക്കുക (Stay Hungry, Stay Foolish)."

അറിവ് നേടാനുള്ള അടങ്ങാത്ത ആഗ്രഹവും, മറ്റുള്ളവർ അസാധ്യമെന്ന് കരുതുന്ന കാര്യങ്ങൾ പരീക്ഷിച്ചുനോക്കാനുള്ള ധൈര്യവും കൈവിടരുതെന്ന വലിയ പാഠമായിരുന്നു അത്.

ജോബ്സിന് ശേഷം ആപ്പിളിന്റെ പുതിയ യുഗം

2011 ഒക്ടോബർ 5-ന്, അർബുദബാധയെത്തുടർന്ന് സ്റ്റീവ് ജോബ്സ് വിടപറയുമ്പോൾ ലോകം ആശങ്കപ്പെട്ടു: "ജോബ്സില്ലാതെ ആപ്പിളിന് ഇനി മുന്നോട്ടുപോകാനാകുമോ?"

എന്നാൽ ആപ്പിളിന്റെ അമരമേറ്റെടുത്ത ടിം കുക്ക് കമ്പനിയെ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.

• സാമ്പത്തിക വളർച്ച: ജോബ്സ് വിടപറയുമ്പോൾ 350 ബില്യൺ ഡോളറായിരുന്ന ആപ്പിളിന്റെ വിപണി മൂല്യം, ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി 1 ട്രില്യൺ, 2 ട്രില്യൺ, 3 ട്രില്യൺ ഡോളർ കടമ്പകൾ കടക്കുന്ന ആദ്യ കമ്പനിയായി മാറി.
• പുതിയ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ: ജോബ്സ് പടുത്തുയർത്തിയ അടിത്തറയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ആപ്പിൾ വാച്ച്, എയർപോഡ്സ്, സ്വന്തമായി വികസിപ്പിച്ച കരുത്തുറ്റ ആപ്പിൾ സിലിക്കൺ പ്രോസസ്സറുകൾ, വിഷൻ പ്രോ തുടങ്ങിയ പുതിയ ഉപകരണങ്ങളും കമ്പനി വിപണിയിലെത്തിച്ചു. കൂടാതെ ആപ്പിൾ മ്യൂസിക്, ഐക്ലൗഡ്, ആപ്പിൾ പേ, ആപ്പിൾ ടിവി പ്ലസ് തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങളിലൂടെ ആപ്പിൾ ഒരു പൂർണ്ണ ഡിജിറ്റൽ ജീവിതശൈലിയായി മാറി.
• ആഗോള വിതരണ ശൃംഖല: ജോബ്സ് ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ സൗന്ദര്യത്തിലും ലളിതവൽക്കരണത്തിലുമാണ് ശ്രദ്ധിച്ചതെങ്കിൽ, ടിം കുക്ക് ആഗോള വിപണിയിലേക്കുള്ള ഉൽപ്പന്ന വിതരണത്തിലും നിർമ്മാണ ശൃംഖലയിലുമാണ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടും 200 കോടിയിലധികം സജീവ ആപ്പിൾ ഉപകരണങ്ങൾ മനുഷ്യർ ഉപയോഗിക്കുന്നു.

നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെ കാലവും ആപ്പിളും

ഇന്ന് ലോകം നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെ (ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്) പുതിയ വിപ്ലവത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. മനുഷ്യന്റെ ചിന്തകളെപ്പോലും അനുകരിക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വരുന്ന കാലത്ത്, ഉപയോക്താക്കളുടെ സ്വകാര്യതയ്ക്ക് കോട്ടം തട്ടാത്ത 'ആപ്പിൾ ഇന്റലിജൻസ്' സംവിധാനങ്ങളുമായി ആപ്പിളും ഈ മത്സരരംഗത്തുണ്ട്. ഗൂഗിൾ, മൈക്രോസോഫ്റ്റ്, ഓപ്പൺഎഐ തുടങ്ങിയ വമ്പൻമാരുമായി മത്സരിക്കുമ്പോൾ ആപ്പിളിന് മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി മറ്റൊന്നുമല്ല:

സാങ്കേതികവിദ്യ എത്രത്തോളം സങ്കീർണ്ണമായാലും, അതിനെ മനുഷ്യന് ഏറ്റവും ലളിതവും ഭംഗിയുള്ളതുമായ അനുഭവമാക്കി മാറ്റുക.

മായാത്ത കാഴ്ചപ്പാട്

സ്റ്റീവ് ജോബ്സ് നമ്മെ വിട്ടുപിരിഞ്ഞിട്ട് വർഷങ്ങൾ പിന്നിട്ടു. എങ്കിലും ഇന്നും നമ്മൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്മാർട്ട്ഫോണുകളിലും ലാപ്‌ടോപ്പുകളിലും വിരലോടിക്കുമ്പോൾ അവിടെ ജോബ്സിന്റെ ദർശനം ജീവിക്കുന്നുണ്ട്.

"സാങ്കേതികവിദ്യയും മാനവിക കലകളും സംഗമിക്കുന്നിടത്താണ് യഥാർത്ഥ അത്ഭുതങ്ങൾ ജനിക്കുന്നത്" എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളാണ് ഇന്നും ഡിജിറ്റൽ ലോകത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്. ഒരു ഉപകരണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ മികവ് അതിലെ സാങ്കേതിക സവിശേഷതകളിലല്ല, അത് ഉപയോഗിക്കുന്ന മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തെ അത് എത്രത്തോളം ആനന്ദകരമാക്കുന്നു എന്നതിലാണ്. ആ സത്യം ലോകത്തെ പഠിപ്പിച്ചു എന്നതാണ് സ്റ്റീവ് ജോബ്സ് ബാക്കിവെച്ചുപോയ ഏറ്റവും വലിയ വിപ്ലവം.