ന്യൂഡൽഹി: ഇലോൺ മസ്‌കിന്റെ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനമായ സ്റ്റാർലിങ്കിന് ഇന്ത്യയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കാൻ അനുമതി വൈകുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദത്തിൽ കേന്ദ്രസർക്കാർ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കി. രാജ്യത്തെ ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയ സേവനങ്ങൾക്കുള്ള അനുമതി സംവിധാനം നീതിപൂർവവും വിവേചനരഹിതവുമാണെന്ന് കേന്ദ്ര വാർത്താവിനിമയ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. വൻകിട വ്യവസായ താൽപര്യങ്ങൾ സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ ഇന്ത്യാപ്രവേശനം തടയുകയാണെന്ന മസ്‌കിന്റെ ആരോപണവും സർക്കാർ തള്ളി.
ഇന്ത്യയിലെ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് വിപണിയിൽ കുത്തക നിലനിർത്താൻ ചില അതിസമ്പന്ന വ്യവസായികൾ ഇടപെടുന്നുവെന്നായിരുന്നു മസ്‌കിന്റെ ആരോപണം. എന്നാൽ സ്റ്റാർലിങ്ക് ഉൾപ്പെടെ അനുമതി ലഭിച്ച മൂന്ന് കമ്പനികളും നിലവിൽ ഏകദേശം ഒരേ നിയന്ത്രണ നടപടിക്രമങ്ങളിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നതെന്ന് കേന്ദ്രം വിശദീകരിച്ചു. അന്തിമ സുരക്ഷാ പരിശോധനകൾ പൂർത്തിയാകാത്തതാണ് സേവനങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നതിലെ പ്രധാന തടസ്സങ്ങളിലൊന്ന്.
മസ്‌കിന്റെ ആരോപണം എന്ത്?
ഒക്ടോബർ ഏഴിന് സാമൂഹികമാധ്യമമായ എക്സിലൂടെ നടത്തിയ പ്രതികരണത്തിലാണ് സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ ഇന്ത്യാപ്രവേശനം ചില വൻകിട വ്യവസായികൾ തടയുകയാണെന്ന് മസ്‌ക് ആരോപിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ ജനതയ്ക്കുമേലുള്ള കുത്തക നിയന്ത്രണം നിലനിർത്താനാണ് ഈ നീക്കമെന്നും അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തി.
ഇന്ത്യയിൽ നിലവിൽ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമല്ലാത്തവർക്കും ഉയർന്ന നിരക്ക് താങ്ങാനാകാത്തവർക്കും സ്റ്റാർലിങ്കിലൂടെ വേഗമേറിയതും ചെലവുകുറഞ്ഞതുമായ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെന്നായിരുന്നു മസ്‌കിന്റെ വാദം. എന്നാൽ ആരെയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം ആദ്യ പ്രതികരണത്തിൽ വ്യക്തമായി പേരെടുത്ത് പറഞ്ഞിരുന്നില്ല.
പിന്നീട് റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ചെയർമാൻ മുകേഷ് അംബാനിയുടെ സ്വാധീനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്തും മസ്‌ക് രംഗത്തെത്തി. ഇന്ത്യൻ നിയമങ്ങളും നിബന്ധനകളും പാലിക്കാൻ അഞ്ച് വർഷത്തോളം ശ്രമിച്ചിട്ടും സ്റ്റാർലിങ്കിന് പ്രവർത്തനാനുമതി ലഭിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചോദ്യം.
കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ വിശദീകരണം
മസ്‌കിന്റെ ആരോപണങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ കേന്ദ്ര വാർത്താവിനിമയ മന്ത്രാലയം പുറത്തിറക്കിയ വിശദീകരണത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയ നയത്തിന് എല്ലാവർക്കും ബാധകമായ ഒരേ മാനദണ്ഡങ്ങളാണുള്ളതെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.
സ്റ്റാർലിങ്ക് ഉൾപ്പെടെ മൂന്ന് ഉപഗ്രഹ ആശയവിനിമയ സേവനദാതാക്കൾ നിലവിൽ ഏകദേശം ഒരേ നിയന്ത്രണ ഘട്ടത്തിലാണെന്നും ഇവരുടെ സുരക്ഷാ പരിശോധനകൾ പുരോഗമിക്കുകയാണെന്നും മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. അതിനാൽ അനുമതി നടപടികളിൽ വിവേചനമുണ്ടെന്ന ആരോപണം അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്നാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ നിലപാട്.
വിദേശ കമ്പനിയായാലും ഇന്ത്യൻ കമ്പനിയായാലും രാജ്യത്ത് പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ നിയമങ്ങളും സുരക്ഷാ വ്യവസ്ഥകളും പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ദേശീയ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരിശോധനകൾ പൂർത്തിയാക്കാതെ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ സേവനം ആരംഭിക്കാൻ അനുമതി നൽകാനാവില്ലെന്നതാണ് ഈ നടപടികളുടെ പ്രാധാന്യം.
എന്തുകൊണ്ടാണ് സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ പ്രവേശനം വൈകുന്നത്?
ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കുന്ന സേവനമാണ് സ്റ്റാർലിങ്ക്. പരമ്പരാഗത മൊബൈൽ ടവറുകളോ ഫൈബർ കേബിളുകളോ സ്ഥാപിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള വിദൂര ഗ്രാമങ്ങൾ, മലയോര മേഖലകൾ, ദ്വീപുകൾ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ അതിവേഗ ഇന്റർനെറ്റ് എത്തിക്കാൻ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് കഴിയും.
ഇന്ത്യയിൽ സേവനം ആരംഭിക്കാനുള്ള ശ്രമം സ്റ്റാർലിങ്ക് 2021-ൽ തുടങ്ങിയിരുന്നു. ആവശ്യമായ ലൈസൻസുകൾ ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഉപകരണങ്ങൾക്കായി മുൻകൂർ ബുക്കിങ് സ്വീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 2022-ൽ ബുക്കിങ് തുക തിരികെ നൽകേണ്ടിവന്നു.
പിന്നീട് ടെലികോം വകുപ്പിൽനിന്നും ഇന്ത്യൻ ദേശീയ ബഹിരാകാശ പ്രോത്സാഹന-അംഗീകാര കേന്ദ്രമായ ഇൻ-സ്പേസിൽനിന്നും പ്രധാന അനുമതികൾ ലഭിച്ചെങ്കിലും വാണിജ്യ സേവനം ആരംഭിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ അന്തിമ നടപടികൾ പൂർത്തിയായിട്ടില്ല.
വിദേശ ഉപഗ്രഹ സേവനദാതാക്കൾ ഇന്ത്യൻ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളെ മറികടന്ന് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള സാധ്യത, രാജ്യത്തെ ഗേറ്റ്‌വേ സംവിധാനങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം, വിവരങ്ങളുടെ സുരക്ഷയും പരമാധികാരവും തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളാണ് പരിശോധനകളിൽ പ്രധാനമാകുന്നത്
ജിയോയും എയർടെലും മത്സരരംഗത്ത്
ഇന്ത്യൻ ടെലികോം രംഗത്തെ പ്രമുഖരായ റിലയൻസ് ജിയോയും ഭാരതി എയർടെലും ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് മേഖലയിലും സാന്നിധ്യം ഉറപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ജിയോ, SES-നൊപ്പം ഉപഗ്രഹ ബ്രോഡ്ബാൻഡ് സേവനത്തിനുള്ള പദ്ധതികളുമായി മുന്നോട്ടുപോകുമ്പോൾ എയർടെൽ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വൺവെബും ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ പ്രവർത്തനാനുമതിക്കായുള്ള നടപടികളിലാണ്.
സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ ഇന്ത്യാപ്രവേശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉപഗ്രഹ സ്പെക്ട്രം എങ്ങനെ അനുവദിക്കണമെന്ന കാര്യത്തിൽ നേരത്തേ തർക്കമുണ്ടായിരുന്നു. ലേലം നടത്തുന്നതിനു പകരം ഭരണപരമായ രീതിയിൽ സ്പെക്ട്രം അനുവദിക്കണമെന്നായിരുന്നു സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ നിലപാട്. ജിയോ ലേലത്തെ അനുകൂലിച്ചിരുന്നു. ഒടുവിൽ ഉപഗ്രഹ സ്പെക്ട്രം ഭരണപരമായ രീതിയിൽ അനുവദിക്കുന്ന സമീപനമാണ് ഇന്ത്യ സ്വീകരിച്ചത്.
എന്നാൽ സ്പെക്ട്രം അനുവദിക്കുന്ന രീതി സംബന്ധിച്ച തീരുമാനം ഉണ്ടായതുകൊണ്ടുമാത്രം സുരക്ഷാ പരിശോധനകളും മറ്റ് അനുമതി നടപടികളും ഒഴിവാക്കാനാവില്ല. അതിനാൽ വിപണിയിലെ മത്സരം സംബന്ധിച്ച ആരോപണങ്ങളും ദേശീയ സുരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയന്ത്രണങ്ങളും രണ്ടായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ഇന്ത്യയിലെ ഇന്റർനെറ്റ് വിപണിയിൽ എന്ത് മാറ്റമുണ്ടാകും?
സ്റ്റാർലിങ്ക് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചാൽ നിലവിലെ ബ്രോഡ്ബാൻഡ്, മൊബൈൽ ഇന്റർനെറ്റ് സംവിധാനങ്ങൾക്ക് പകരമായല്ലെങ്കിലും അവയുടെ ലഭ്യത കുറവുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു പ്രധാന ബദലായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങൾ, വിദൂര ദ്വീപുകൾ, ദുരന്തബാധിത മേഖലകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ബന്ധം ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും ഈ സേവനത്തിന് പ്രയോജനമുണ്ടാകാം.
അതേസമയം, സേവനത്തിന്റെ യഥാർഥ നിരക്ക്, ഉപകരണങ്ങളുടെ വില, ഇന്ത്യൻ സാഹചര്യങ്ങളിലെ വേഗത, ലഭ്യത, സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ എന്നിവ വ്യക്തമാകാതെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് എത്രത്തോളം പ്രയോജനം ലഭിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് പറയാനാവില്ല.
സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ ഇന്ത്യാപ്രവേശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദം ഇപ്പോൾ ഒരു കമ്പനിയുടെ ലൈസൻസ് നടപടിക്രമത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ദേശീയ സുരക്ഷ, വിദേശ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ നിയന്ത്രണം, വൻകിട കമ്പനികൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരം, ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് താങ്ങാനാവുന്ന നിരക്കിൽ ഇന്റർനെറ്റ് ലഭ്യമാക്കൽ എന്നിവയെല്ലാം ചർച്ചയുടെ ഭാഗമായിരിക്കുകയാണ്.
സ്റ്റാർലിങ്കിന് ഇന്ത്യയിൽ വാണിജ്യ സേവനം ആരംഭിക്കാനുള്ള കൃത്യമായ തീയതി ഇതുവരെ വ്യക്തമല്ല. അന്തിമ സുരക്ഷാ പരിശോധനകളും സ്പെക്ട്രം സംബന്ധിച്ച നടപടികളും പൂർത്തിയാകുന്നതനുസരിച്ചായിരിക്കും തുടർനീക്കങ്ങൾ