പ്രിയദർശിനി: സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയ്ക്ക് ആശ്വാസശിപാർശകളുമായി പത്മകുമാർ സമിതി; റിപ്പോർട്ട് നാളെ

തിരുവനന്തപുരം: ‘പ്രിയദർശിനി’ സൗജന്യ യാത്രാ പദ്ധതി സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയിലുണ്ടാക്കിയ സാമ്പത്തിക ആഘാതം പഠിക്കാൻ നിയോഗിച്ച വിദഗ്ധ സമിതി സർക്കാരിന് റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാനൊരുങ്ങുന്നു. മുൻ ഡിജിപിയും മുൻ ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് കമ്മിഷണറുമായ കെ. പത്മകുമാർ അധ്യക്ഷനായ അഞ്ചംഗ സമിതിയാണ് റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയത്. സമിതി രൂപീകരിച്ച് 50-ാം ദിവസമായ നാളെ, സെപ്റ്റംബർ 2-ന് റിപ്പോർട്ട് സർക്കാരിന് കൈമാറും.

സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയിലെ നഷ്ടം പരിഹരിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക ഇൻസെന്റീവ് നൽകണമെന്ന ശിപാർശ റിപ്പോർട്ടിലുണ്ടെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിവരം. എന്നാൽ കെഎസ്ആർടിസിക്ക് നൽകുന്നതിന് സമാനമായ വലിയ തോതിലുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം സ്വകാര്യ ബസുകൾക്കും നൽകണമെന്ന ആവശ്യം സമിതി പൂർണമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ലെന്നാണ് സൂചന. പകരം പരിമിതമായ സാമ്പത്തിക സഹായം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആശ്വാസ നടപടികൾ ശിപാർശ ചെയ്യാനാണ് സാധ്യത.

പ്രിയദർശിനി വന്നതോടെ പ്രതിസന്ധിയിലായ സ്വകാര്യ ബസ് മേഖല

2026 ജൂൺ 15നാണ് കെഎസ്ആർടിസിയുടെ സാധാരണ സർവീസുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്കും ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കും സൗജന്യ യാത്ര അനുവദിക്കുന്ന ‘പ്രിയദർശിനി’ പദ്ധതി ആരംഭിച്ചത്. പദ്ധതിയിലൂടെ യാത്രാച്ചെലവിൽ വലിയ ആശ്വാസമാണ് സ്ത്രീകൾക്ക് ലഭിച്ചത്. എന്നാൽ കെഎസ്ആർടിസി സർവീസുകൾക്ക് സമാന്തരമായി സ്വകാര്യ ബസുകൾ സർവീസ് നടത്തുന്ന റൂട്ടുകളിൽ യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിലും വരുമാനത്തിലും ഇടിവുണ്ടായെന്ന പരാതിയുമായി ബസ് ഉടമകൾ രംഗത്തെത്തി.

പ്രിയദർശിനി പദ്ധതിയെ മാത്രം സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയിലെ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമായി കാണാനാകില്ലെന്നാണ് ഗതാഗത മന്ത്രി സി.പി. ജോണിന്റെ നിലപാട്. വർഷങ്ങളായി സ്വകാര്യ ബസുകളുടെ എണ്ണം കുറഞ്ഞുവരുന്നുണ്ടെന്നും നികുതി, പ്രവർത്തനച്ചെലവ് തുടങ്ങിയ വിവിധ ഘടകങ്ങൾ മേഖലയെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും മന്ത്രി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. അതേസമയം, പ്രിയദർശിനി പദ്ധതി ഏതൊക്കെ റൂട്ടുകളിൽ സ്വകാര്യ ബസുകളുടെ സാമ്പത്തിക നിലയെ ബാധിച്ചുവെന്ന് ശാസ്ത്രീയമായി പരിശോധിക്കാനാണ് സമിതിയെ നിയോഗിച്ചത്.

മൂന്ന് മേഖലകളിൽ തെളിവെടുപ്പ്

തിരുവനന്തപുരം, എറണാകുളം, കോഴിക്കോട് മേഖലകളിൽ സമിതി നേരിട്ട് സിറ്റിംഗുകൾ നടത്തി. സ്വകാര്യ ബസ് ഉടമകളും മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവരും ഉന്നയിച്ച പരാതികൾ കേട്ടശേഷം പ്രിയദർശിനി സർവീസുകളുടെ സ്വാധീനം വിലയിരുത്തുകയായിരുന്നു.

പ്രധാനമായും പ്രിയദർശിനി സർവീസ് നടത്തുന്ന റൂട്ടുകളിൽ സ്വകാര്യ ബസുകളുടെ വരുമാനത്തിലുണ്ടായ യഥാർഥ കുറവ് എത്രയാണ്, പദ്ധതിക്ക് മുമ്പും ശേഷവും യാത്രക്കാരുടെ എണ്ണത്തിൽ എത്രമാത്രം മാറ്റമുണ്ടായി തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ് പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമായി പരിശോധിച്ചത്.

സ്വകാര്യ ബസുകൾക്കും സൗജന്യ യാത്ര നടപ്പാക്കണമെന്ന് ആവശ്യം

കെഎസ്ആർടിസിക്ക് സർക്കാർ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നതുപോലെ സ്വകാര്യ ബസുകളിലും സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യ യാത്ര അനുവദിച്ച് അതിന്റെ ചെലവ് സർക്കാർ വഹിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും ബസ് ഉടമകൾ സമിതിക്ക് മുന്നിൽ ഉന്നയിച്ചു. അതോടൊപ്പം ബസ് നിരക്ക് വർധിപ്പിക്കുക, വിദ്യാർഥി കൺസഷൻ വർധിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളും ബസ് ഉടമകൾ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്.

എന്നാൽ സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയ്ക്ക് കാര്യമായ സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നതിനു പകരം പരിമിതമായ ഇൻസെന്റീവ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആശ്വാസ നടപടികളാണ് സമിതി നിർദേശിക്കുകയെന്നാണ് നിലവിൽ ലഭിക്കുന്ന സൂചന.

നികുതി, പരസ്യം, പുതിയ വരുമാന മാർഗങ്ങൾ

പ്രിയദർശിനി വിവാദം ഉയർന്നതിനു പിന്നാലെ സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയ്ക്ക് ആശ്വാസം നൽകാൻ സർക്കാർ നേരത്തെ തന്നെ ചില നടപടികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ബസിനകത്തും പുറത്തും പരസ്യങ്ങൾ അനുവദിക്കുക, കുറിയർ–പാഴ്സൽ സർവീസുകൾക്ക് സാധ്യത പരിശോധിക്കുക, നികുതി അടയ്ക്കുന്നതിൽ സൗകര്യം നൽകുക തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ബസുകളുടെ പഴയ റണ്ണിങ് ടൈം പുനഃപരിശോധിക്കുകയും പുതിയ റൂട്ടുകൾ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുമെന്നും സർക്കാർ അറിയിച്ചിരുന്നു.

അതേസമയം, സ്വകാര്യ ബസ് വ്യവസായത്തെ ദീർഘകാലം നിലനിർത്താൻ സമഗ്രമായ ഗതാഗതനയം രൂപീകരിക്കുമെന്ന പ്രഖ്യാപനവും നേരത്തെ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്.

ഇനി സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം നിർണായകം

സമിതിയുടെ റിപ്പോർട്ട് പുറത്തുവരുന്നതോടെ പ്രിയദർശിനി പദ്ധതിയും സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയുമിടയിലെ തർക്കത്തിൽ സർക്കാരിന്റെ അടുത്ത നീക്കം നിർണായകമാകും. സാമ്പത്തിക സഹായം, ഇൻസെന്റീവ്, നിരക്ക് പരിഷ്കരണം, വിദ്യാർഥി കൺസഷൻ, നികുതി ഇളവ് തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളിൽ സർക്കാർ എന്ത് നിലപാട് സ്വീകരിക്കുമെന്നതാണ് ഇനി പ്രധാന ചോദ്യം.

സെപ്റ്റംബർ 30 വരെയുള്ള ത്രൈമാസ നികുതി സ്വകാര്യ ബസ് ഉടമകൾ ഇതിനകം അടച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. സമിതി റിപ്പോർട്ടിനുശേഷം സർക്കാർ സ്വീകരിക്കുന്ന നിലപാട് വിലയിരുത്തിയാകും തുടർനടപടിയെന്ന് ബസ് ഉടമകൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യ യാത്രയെന്ന ജനക്ഷേമ പദ്ധതിയുടെ നേട്ടം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് സ്വകാര്യ ബസ് മേഖലയെയും സംരക്ഷിക്കാനാകുമോ എന്നതാണ് ഇനി സർക്കാരിന് മുന്നിലുള്ള പ്രധാന വെല്ലുവിളി.