നേപ്പാൾ–ചൈന അതിർത്തിയിൽ മഹാപ്രളയം; മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നതിൽ ചൈന വീഴ്ച വരുത്തി?

കാഠ്മണ്ഡു: നേപ്പാൾ–ചൈന അതിർത്തിയിലെ ടിബറ്റൻ മേഖലയിലുണ്ടായ അതിശക്തമായ മിന്നൽവെള്ളപ്പൊക്കം നേപ്പാളിലും ചൈനയുടെ അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിലും വൻ നാശനഷ്ടം വിതച്ചു. റാസുവ ജില്ലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഭോട്ടെ കോശി നദിയിലുണ്ടായ പെട്ടെന്നുള്ള ജലപ്രവാഹത്തിൽ ഗ്രാമങ്ങളും റോഡുകളും പാലങ്ങളും വൈദ്യുതി പദ്ധതികളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തകർന്നു. ടിബറ്റിലെ ഗ്യിറോങ് കൗണ്ടിയിലും മണ്ണിടിച്ചിലും പ്രളയവും വലിയ നാശനഷ്ടമുണ്ടാക്കി.

ആദ്യഘട്ട റിപ്പോർട്ടുകളിൽ മരണസംഖ്യ എട്ടാണെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും രക്ഷാപ്രവർത്തനം പുരോഗമിക്കുന്നതിനിടെ കണക്കുകൾ അതിവേഗം ഉയർന്നു. ഏറ്റവും പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം നേപ്പാളിൽ മാത്രം 150-ലേറെ പേർ മരിച്ചതായും നൂറുകണക്കിന് പേരെ കാണാതായതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. ചൈനയുടെ ടിബറ്റൻ ഭാഗത്തും മരണങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് പേരെ കാണാതായതായും ചൈനീസ് അധികൃതർ അറിയിച്ചു. വിദേശ വിനോദസഞ്ചാരികളും തീർഥാടകരും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പേരാണ് കാണാതായത്.

പ്രളയത്തിന്റെ യഥാർഥ കാരണം എന്ത്?

സംഭവത്തിന് പിന്നാലെ ഭൂചലനമാണോ പ്രളയത്തിന് കാരണമെന്നായിരുന്നു ആദ്യ സംശയം. എന്നാൽ പിന്നീട് ലഭിച്ച ഉപഗ്രഹ വിവരങ്ങളും ശാസ്ത്രീയ പരിശോധനകളും മറ്റൊരു സാധ്യതയിലേക്കാണ് വിരൽചൂണ്ടുന്നത്.

ടിബറ്റൻ ഭാഗത്ത് ഉയർന്ന പ്രദേശത്ത് ഐസും പാറകളും ഉൾപ്പെട്ട വലിയൊരു മഞ്ഞുമല ഇടിഞ്ഞുവീണതിനെ തുടർന്ന് നദിയുടെ ഒഴുക്ക് തടസ്സപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്നാണ് പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തൽ. ഇതോടെ താൽക്കാലികമായി വലിയ തോതിൽ വെള്ളം കെട്ടിക്കിടക്കുകയും പിന്നീട് തടസ്സം തകർന്നപ്പോൾ വൻ ജലപ്രവാഹം താഴേക്ക് കുതിച്ചെത്തുകയും ചെയ്തിരിക്കാമെന്നാണ് നേപ്പാളിലെ ജല-കാലാവസ്ഥാ അധികൃതർ പറയുന്നത്. ചൈനീസ് അധികൃതരിൽനിന്ന് ലഭിച്ച ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളിലും നദിക്ക് ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ മുകളിലായി തടസ്സം രൂപപ്പെട്ടതിന്റെ സൂചനകൾ ലഭിച്ചതായി Kathmandu Post റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.

ISROയുടെ നാഷണൽ റിമോട്ട് സെൻസിങ് സെന്ററിന്റെ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളും മുകളിലത്തെ ഹിമാലയൻ മേഖലയിൽ ഉണ്ടായ ഗ്ലേഷ്യർ തകർച്ചയാണ് വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണമെന്ന നിഗമനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.

‘ചൈനീസ് പരീക്ഷണങ്ങളാണോ കാരണം?’ — തെളിവില്ല

പ്രളയത്തിന് പിന്നാലെ ഹിമാലയൻ മേഖലയിൽ ചൈന നടത്തുന്ന ഏതെങ്കിലും പരീക്ഷണമാണ് മഞ്ഞുപാളികൾ ഉരുകുന്നതിനും പ്രളയത്തിനും കാരണമായതെന്ന തരത്തിലുള്ള അവകാശവാദങ്ങൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്.

എന്നാൽ നിലവിൽ ലഭ്യമായ ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണങ്ങളിൽ അത്തരമൊരു ബന്ധം സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. മറിച്ച് ഐസ്–പാറ ഇടിച്ചിൽ, ഗ്ലേഷ്യർ തകർച്ച, നദി തടസ്സപ്പെട്ടുണ്ടായ താൽക്കാലിക തടാകം എന്നിവയാണ് പ്രധാന സാധ്യതകളായി വിദഗ്ധർ പരിശോധിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ചൈനീസ് പരീക്ഷണങ്ങളാണ് ദുരന്തത്തിന് കാരണമെന്ന് വാദം ശരിയല്ല

പക്ഷേ ചൈനയ്‌ക്കെതിരായ മറ്റൊരു ചോദ്യം ശക്തമാകുന്നു

പ്രളയത്തിന്റെ കാരണം സംബന്ധിച്ച ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണം തുടരുമ്പോഴും നേപ്പാളിൽ മറ്റൊരു ഗൗരവമായ ചോദ്യം ഉയരുകയാണ് — ടിബറ്റൻ ഭാഗത്ത് അപകടകരമായ സാഹചര്യം രൂപപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ നേപ്പാളിന് സമയബന്ധിതമായി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നോ?

നേപ്പാൾ–ചൈന അതിർത്തിയിലെ നദികൾ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങളും ദുരന്ത മുന്നറിയിപ്പുകളും ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. 2025 ജൂലൈയിലും ടിബറ്റൻ ഭാഗത്തെ ഗ്ലേഷ്യൽ തടാകം പെട്ടെന്ന് ഒഴുകിയതിനെ തുടർന്ന് സമാനമായ അതിർത്തി മിന്നൽപ്രളയം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അന്ന് റാസുവഗാധിയിലെ പ്രധാന പാലം ഉൾപ്പെടെയുള്ള അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തകർന്നിരുന്നു .

2025ലെ ദുരന്തത്തിന് ശേഷം അതിർത്തി കടന്നുള്ള പ്രളയ മുന്നറിയിപ്പുകളും ജലശാസ്ത്ര വിവരങ്ങളും പങ്കുവെക്കുന്നതിനുള്ള സംവിധാനത്തിന്റെ ആവശ്യകത കൂടുതൽ ശക്തമായി ഉയർന്നിരുന്നു. എന്നാൽ 2026ലെ ദുരന്തം വീണ്ടും ആ സംവിധാനത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയാണ്.

ഇതിനിടെയാണ് നേപ്പാളി വിദേശകാര്യ-തന്ത്രപ്രധാന വിഷയങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകൻ പരശുറാം കഫ്‌ലെ ചൈനയുടെ നിലപാടിനെതിരെ രംഗത്തെത്തിയത്.

ദുരന്തത്തെക്കുറിച്ച് നേരത്തെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നെങ്കിൽ ജീവഹാനിയും നാശനഷ്ടങ്ങളും കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുമായിരുന്നുവെന്നാണ് അദ്ദേഹം സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയത്. ചൈനയുടെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾക്ക് നേപ്പാൾ പലപ്പോഴും പരിഗണന നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും അതേ രീതിയിലുള്ള പരിഗണന പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ നേപ്പാളിന് ലഭിക്കുന്നില്ലെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിമർശനം.

ഇത് ഇപ്പോൾ നേപ്പാളിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ-തന്ത്രപ്രധാന ചർച്ചയ്ക്കും വഴിയൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് അതിർത്തി കടന്നുള്ള പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളിൽ വിവരങ്ങൾ എത്ര വേഗത്തിൽ കൈമാറുന്നു, മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ എത്ര കാര്യക്ഷമമാണ്, ഉപഗ്രഹ-ജലശാസ്ത്ര വിവരങ്ങൾ അയൽരാജ്യങ്ങളുമായി എത്രത്തോളം പങ്കിടുന്നു തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഉയരുന്നത്.

ഒടുവിൽ ചൈന–നേപ്പാൾ ധാരണ

ദുരന്തത്തിന് പിന്നാലെ നേപ്പാളിന്റെയും ചൈനയുടെയും കാലാവസ്ഥാ അധികൃതർ തമ്മിൽ ചർച്ച നടത്തി. ഇനിമുതൽ വടക്കൻ മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള കാലാവസ്ഥാ സംബന്ധമായ അപകടസാധ്യതകൾ നേപ്പാളിനെ ഉടൻ അറിയിക്കാനും കാലാവസ്ഥാ വിവരങ്ങൾ കൈമാറാനും ധാരണയായതായി റേഡിയോ നേപ്പാൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. അതേസമയം, ഈ പ്രളയത്തിന്റെ കൃത്യമായ കാരണം സംബന്ധിച്ച വിശദമായ പഠനം ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണെന്നും അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കി.

നേപ്പാൾ–ചൈന അതിർത്തിയിലെ ദുരന്തം അതുകൊണ്ട് ഒരു പ്രകൃതിദുരന്തം മാത്രമല്ല. ഹിമാലയത്തിലെ അതിവേഗം മാറുന്ന മഞ്ഞുപ്രദേശങ്ങൾ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, അതിർത്തി കടന്നൊഴുകുന്ന നദികൾ, ദുരന്ത മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ, അയൽരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വിവരപങ്കിടൽ എന്നിവയെല്ലാം ഒരേസമയം ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടിവരുന്ന ഒരു മുന്നറിയിപ്പായി ഇത് മാറുകയാണ്.

പ്രളയത്തിന് പിന്നിൽ ചൈനീസ് ‘പരീക്ഷണങ്ങൾ’ ഉണ്ടെന്ന വാദത്തിന് നിലവിൽ തെളിവില്ലെങ്കിലും, ദുരന്തസാധ്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ നേരത്തെ ലഭ്യമായിരുന്നോ, ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ നേപ്പാളിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നോ എന്ന ചോദ്യം ഇനി വിശദമായ അന്വേഷണത്തിന് വിധേയമാകേണ്ടതാണ്.