ന്യൂയോർക്ക്: ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ സഹായത്തോടെ കമ്പനിയുടെ ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാരുടെ ജോലി പുനഃസംഘടിപ്പിക്കാനും ചില ടീമുകളുടെ വലുപ്പം 60 ശതമാനം വരെ കുറയ്ക്കാനും ലക്ഷ്യമിട്ടിരുന്ന മെറ്റയുടെ രഹസ്യ പദ്ധതി പാളിയതായി റിപ്പോർട്ട്. ജീവനക്കാരുടെ കടുത്ത എതിർപ്പും പ്രതീക്ഷിച്ചത്ര ഉൽപ്പാദനക്ഷമത കൈവരിക്കാൻ AI സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് കഴിയാത്തതുമാണ് പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് പിന്നോട്ടുപോകാൻ മെറ്റ മേധാവി മാർക്ക് സക്കർബർഗിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചതെന്നാണ് റോയിട്ടേഴ്സിന്റെ അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട്.
‘പ്രോജക്ട് OT’ എന്തായിരുന്നു?
2026 ജനുവരിയിൽ സക്കർബർഗും മെറ്റയിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരും ചേർന്നാണ് ‘Project OT’ (Organization Transformation) എന്ന പേരിലുള്ള പദ്ധതിക്ക് രൂപം നൽകിയത്. മെറ്റയെ പൂർണമായും ‘AI-native’ കമ്പനിയാക്കി മാറ്റുക എന്നതായിരുന്നു ലക്ഷ്യം.
ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനക്കാർ ഇപ്പോൾ നിർവഹിക്കുന്ന ദൈനംദിന ജോലികളുടെ വലിയൊരു ഭാഗം AI ഏജന്റുമാരെക്കൊണ്ട് ചെയ്യിക്കുക, അവയെ ചെറിയ മനുഷ്യസംഘങ്ങൾ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുക എന്നതായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ അടിസ്ഥാന ആശയം. വലിയ ടീമുകൾക്ക് പകരം കുറച്ച് ജീവനക്കാരുള്ള ‘പോഡുകൾ’ രൂപീകരിക്കാനും മാനേജ്മെന്റ് തലങ്ങൾ കുറയ്ക്കാനും പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു.
ഏറ്റവും കടുത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ചില ടീമുകളുടെ ജീവനക്കാരുടെ എണ്ണം 60 ശതമാനം വരെ കുറയ്ക്കുന്ന സാധ്യതയാണ് മെറ്റ പരിഗണിച്ചത്. ജീവനക്കാരിൽ ചിലരെ പുതിയ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുകയും മറ്റുചിലരെ പിരിച്ചുവിടുകയും ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു പദ്ധതി.
ഇത് രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളിലായി നടപ്പാക്കാനായിരുന്നു ആലോചന. ആദ്യഘട്ടം മേയിലും രണ്ടാംഘട്ടം നവംബറിലും നടത്താനായിരുന്നു ആന്തരിക പദ്ധതി രേഖകളിലെ നിർദേശം. എന്നാൽ പിന്നീട് രണ്ടാംഘട്ടം ഉപേക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു.
10 ശതമാനം ജീവനക്കാരെ ഇതിനകം ഒഴിവാക്കി
രണ്ടാംഘട്ടം ഉപേക്ഷിച്ചെങ്കിലും ആദ്യഘട്ടത്തിന്റെ ഭാഗമായി മേയ് 20ന് മെറ്റ ഏകദേശം 10 ശതമാനം ജീവനക്കാരെ പിരിച്ചുവിട്ടു. എന്നാൽ അതിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, മേയ് 19 രാത്രിയിൽ, നവംബറിൽ നടത്താനിരുന്ന വലിയ തോതിലുള്ള രണ്ടാംഘട്ട പിരിച്ചുവിടൽ സക്കർബർഗ് റദ്ദാക്കുകയായിരുന്നു.
മെറ്റയുടെ വിശദീകരണമനുസരിച്ച്, Project OT ഒരു അന്തിമ പിരിച്ചുവിടൽ പദ്ധതി മാത്രമായിരുന്നില്ല; ജീവനക്കാരെ പുതിയ മുൻഗണനാ ജോലികളിലേക്ക് മാറ്റുന്നതും ഒഴിവുള്ള തസ്തികകൾ അടയ്ക്കുന്നതും ജീവനക്കാരുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുന്നതുമൊക്കെ പരിശോധിച്ചുള്ള ‘scenario planning exercise’ ആയിരുന്നു അത്. ചില ടീമുകളിൽ 60 ശതമാനം വരെ കുറവ് പരിഗണിച്ചിരുന്നെങ്കിലും കമ്പനിയിലെ മുഴുവൻ ജീവനക്കാരുടെയും 60 ശതമാനം പിരിച്ചുവിടാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നില്ലെന്നും മെറ്റ വ്യക്തമാക്കി.
AI പ്രതീക്ഷിച്ച നേട്ടം നൽകിയില്ല
പദ്ധതി തിരിച്ചടിയാകാനുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന് AIയുടെ യഥാർത്ഥ പ്രകടനമായിരുന്നു.
മെറ്റയുടെ ആഭ്യന്തര കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ജീവനക്കാർ AI ഉപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കിയ കോഡ് മാറ്റങ്ങൾ ഒരു വർഷത്തിനിടെ 220 ശതമാനം വർധിച്ചു. എന്നാൽ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ലഭിച്ച പുതിയതോ മെച്ചപ്പെടുത്തിയതോ ആയ ഫീച്ചറുകളിലേക്കെത്തിയ മാറ്റങ്ങളുടെ വർധന 36 ശതമാനം മാത്രമായിരുന്നു. അതായത്, AI ഉപയോഗിച്ച് കൂടുതൽ കോഡ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും അതേ തോതിൽ പ്രായോഗിക ഉൽപ്പന്ന നേട്ടം ഉണ്ടായില്ല.
AI ഏജന്റുമാർ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ മനുഷ്യർ സാധാരണയായി ചെയ്യാത്ത തരത്തിലുള്ള വലിയതോതിലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചതായും മെറ്റയുടെ ആഭ്യന്തര രേഖകളിൽ മുന്നറിയിപ്പുണ്ടായിരുന്നു.
സാങ്കേതിക, സുരക്ഷാ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ മുൻവർഷത്തേക്കാൾ 40 ശതമാനം വർധിച്ചതായും, ഇത്തരം പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ജീവനക്കാർ ചെലവഴിച്ച സമയം 70 ശതമാനം വരെ വർധിച്ചതായും റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
ജീവനക്കാരുടെ പ്രതിഷേധവും തിരിച്ചടിയായി
AIയുടെ പേരിൽ തങ്ങളുടെ ജോലി ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് നടക്കുന്നതെന്ന ആശങ്കയിൽ മെറ്റ ജീവനക്കാർക്കിടയിൽ വലിയ പ്രതിഷേധമുണ്ടായി.
ജീവനക്കാരുടെ കീബോർഡ് അമർത്തലുകളും മൗസ് ചലനങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തി AI പരിശീലനത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്ന പദ്ധതിയും കടുത്ത വിമർശനത്തിന് ഇടയാക്കി. പിന്നീട് ഈ പരിപാടി മെറ്റ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചു.
ഇതിന്റെ ഫലമായി ജീവനക്കാരുടെ മനോഭാവത്തിലും വലിയ ഇടിവുണ്ടായി. മെറ്റയുടെ ആന്തരിക Pulse സർവേയിൽ ജീവനക്കാരുടെ അനുകൂല മനോഭാവം 74 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 55 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞതായി റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.
സക്കർബർഗും നിലപാട് മാറ്റി
AI ഏജന്റ് സാങ്കേതികവിദ്യ പ്രതീക്ഷിച്ച വേഗത്തിൽ മുന്നേറുന്നില്ലെന്ന് സക്കർബർഗ് തന്നെ പിന്നീട് സമ്മതിച്ചു. ജൂലൈയിലെ ജീവനക്കാരുടെ യോഗത്തിൽ, കഴിഞ്ഞ ഏതാനും മാസങ്ങളിലെ AI ഏജന്റ് വികസനത്തിന്റെ വേഗത താൻ പ്രതീക്ഷിച്ചതിനേക്കാൾ കുറവായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. അടുത്ത മൂന്ന് മുതൽ ആറ് മാസത്തിനിടെ സാങ്കേതികവിദ്യ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷയെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
പിരിച്ചുവിടലുകൾക്കു പിന്നാലെ, ഈ വർഷം ഇനി മറ്റൊരു കമ്പനി വ്യാപകമായ പിരിച്ചുവിടൽ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നില്ല എന്ന സന്ദേശവും സക്കർബർഗ് ജീവനക്കാർക്ക് നൽകി. കൂടുതൽ തൊഴിൽസ്ഥിരത നൽകുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
AIയിൽ നിന്ന് മെറ്റ പിന്നോട്ടില്ല
എന്നാൽ ഇതിന്റെ അർഥം മെറ്റ AI നിക്ഷേപം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു എന്നല്ല. മറിച്ച്, ജീവനക്കാരെ പൂർണമായി മാറ്റിനിർത്തുന്നതിനു പകരം AIയെ മനുഷ്യരുടെ കഴിവുകൾ വർധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നതിലേക്കാണ് കമ്പനി കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ തിരിക്കുന്നതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
AI അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും ചിപ്പുകൾക്കുമായി 2026ൽ കുറഞ്ഞത് 130 ബില്യൺ ഡോളർ നിക്ഷേപിക്കാനാണ് മെറ്റയുടെ പദ്ധതി. അതിനാൽ AI രംഗത്തെ മെറ്റയുടെ വൻ പോരാട്ടം തുടരുമ്പോഴും, മനുഷ്യ തൊഴിലാളികളെ വൻതോതിൽ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാനുള്ള അതിവേഗ പരീക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് കമ്പനി ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ ജാഗ്രതയുള്ള സമീപനത്തിലേക്ക് മാറുന്നതായാണ് ചിത്രം.
AI തൊഴിൽരംഗത്തെ വലിയ ചോദ്യചിഹ്നം
മെറ്റയുടെ Project OT പരാജയം സാങ്കേതികവിദ്യാ ലോകത്ത് വലിയൊരു ചോദ്യമാണ് ഉയർത്തുന്നത്: AIയ്ക്ക് മനുഷ്യരുടെ ജോലി ഏറ്റെടുക്കാൻ കഴിയുമോ, അതോ മനുഷ്യരുടെ കഴിവുകൾക്കൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഉപകരണമെന്ന നിലയിൽ മാത്രമേ അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ശേഷി പ്രയോജനപ്പെടുത്താനാകൂ?
കൂടുതൽ കോഡ് എഴുതാൻ AIയ്ക്ക് കഴിയുന്നതും മികച്ച ഉൽപ്പന്നം നിർമ്മിക്കാൻ കഴിയുന്നതും ഒരേ കാര്യമല്ലെന്ന് മെറ്റയുടെ ആഭ്യന്തര കണക്കുകൾ തന്നെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, മനുഷ്യരെ മാറ്റിനിർത്തി AIയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു സ്ഥാപന മാതൃകയിലേക്ക് അതിവേഗം മാറാനുള്ള ശ്രമം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സാങ്കേതിക കമ്പനികളിലൊന്നായ മെറ്റയ്ക്കുപോലും എളുപ്പമല്ലെന്നാണ് Project OT നൽകുന്ന പ്രധാന പാഠം.