രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിന് ശേഷം കൊച്ചിയിലേക്ക് സംസ്ഥാന സ്കൂൾ കലോത്സവം എത്തുമ്പേൾ; ചരിത്രത്തിലേക്കും പ്രതിഭകളിലേക്കും പാരമ്പര്യത്തിലേക്കും ഒരു തിരിഞ്ഞു നോട്ടം
കൊച്ചി:കേരളത്തിന്റെ കൗമാരസർഗാത്മകതയ്ക്ക് വേദിയൊരുക്കുന്ന സംസ്ഥാന സ്കൂൾ കലോത്സവം വീണ്ടും എറണാകുളത്തിന്റെ മണ്ണിലേക്ക് എത്തുകയാണ്. 2027 ജനുവരി 4 മുതൽ 8 വരെ കൊച്ചിയിൽ നടക്കുന്ന 65-ാമത് സംസ്ഥാന സ്കൂൾ കലോത്സവം രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിന്റെ ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷമുള്ള എറണാകുളത്തേക്ക് തിരിച്ചെത്തുകയാണ്. മറൈൻ ഡ്രൈവിനെ പ്രധാന വേദിയാക്കി 27 വേദികളിലായാണ് ഇത്തവണ കലയുടെ മഹാമേള അരങ്ങേറുക. ഏകദേശം 14,000 വിദ്യാർഥികൾ 249 ഇനങ്ങളിലായി മാറ്റുരയ്ക്കും.
എന്നാൽ കൊച്ചിക്ക് ഇത് മറ്റൊരു കലോത്സവം മാത്രമല്ല. കേരളത്തിന്റെ സ്കൂൾ കലോത്സവത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ച മണ്ണിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവ് കൂടിയാണ് ഇത്.
200 പേരിൽ നിന്ന് 14,000 പേരിലേക്ക്
1956-57 കാലഘട്ടത്തിലാണ് സ്കൂൾ യുവജനോത്സവം എന്ന ആശയം കേരളത്തിൽ രൂപംകൊള്ളുന്നത്. അന്നത്തെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടർ സി.എസ്. വെങ്കിടേശ്വരന് ഡൽഹിയിൽ നടന്ന അന്തർസർവകലാശാലാ യുവജനോത്സവത്തിൽ നിന്നാണ് സ്കൂൾതലത്തിൽ സമാനമായൊരു കലാമേള എന്ന ആശയം ലഭിച്ചത്. തുടർന്ന് എറണാകുളം എസ്.ആർ.വി. ഹൈസ്കൂളിൽ ആദ്യ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ യുവജനോത്സവത്തിന് തുടക്കമായി. ആദ്യകാലത്ത് ഒരു ദിവസത്തെ പരിപാടിയായിരുന്നു ഇത്.
1957 ജനുവരി 26ന് എറണാകുളം ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നടന്ന ആദ്യ സംസ്ഥാന കലോത്സവത്തിൽ 13 ഇനങ്ങളിലായി 400 കുട്ടികളാണ് പങ്കെടുത്തത്. ഇന്ന് പതിനായിരക്കണക്കിന് വിദ്യാർഥികൾ പങ്കെടുക്കുന്ന ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൗമാര കലാമേളകളിലൊന്നായി അത് വളർന്നു.
വർഷങ്ങൾ പിന്നിട്ടപ്പോൾ കലോത്സവത്തിന്റെ വലുപ്പവും വൈവിധ്യവും അതിവേഗം വർധിച്ചു. 1975-ൽ കഥകളി സംഗീതം, മോഹിനിയാട്ടം, അക്ഷരശ്ലോകം തുടങ്ങിയ കേരളീയ കലാരൂപങ്ങൾ മത്സരയിനങ്ങളായി എത്തിയതോടെ മേളയുടെ സാംസ്കാരിക സ്വഭാവത്തിലും വലിയ മാറ്റമുണ്ടായി. പിന്നീട് മാർഗംകളി, കുച്ചിപ്പുടി, യക്ഷഗാനം തുടങ്ങിയ കലാരൂപങ്ങളും ഇടം നേടി.
എറണാകുളത്തിന്റെ കലോത്സവ ചരിത്രം
സംസ്ഥാന കലോത്സവത്തിന്റെ തുടക്കവുമായി തന്നെ എറണാകുളത്തിന് അഭേദ്യമായ ബന്ധമാണുള്ളത്. പല നിർണായക ഘട്ടങ്ങളിലും ജില്ല ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു. 2006-ൽ 46-ാമത് കലോത്സവത്തിന് എറണാകുളം വേദിയായതിന് ശേഷം 2016-ൽ വീണ്ടും ജില്ലയെ വേദിയായി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നെങ്കിലും കൊച്ചി മെട്രോ നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട യാത്രാതടസ്സങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാരണങ്ങളാൽ വേദി തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു.
അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ 20 വർഷത്തെ ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷമാണ് സംസ്ഥാന കലോത്സവം വീണ്ടും എറണാകുളത്തെത്തുന്നത്.
ആതിഥേയത്വം വഹിച്ച വർഷങ്ങൾക്കപ്പുറം എറണാകുളം ജില്ല തന്നെ സ്വർണക്കപ്പിൽ മുത്തമിട്ടിട്ടുമുണ്ട്. 1990, 1995, 2003 വർഷങ്ങളിൽ ജില്ല ഒറ്റയ്ക്ക് ജേതാക്കളായപ്പോൾ 2000-ൽ കണ്ണൂരിനൊപ്പം സംയുക്ത ജേതാക്കളായി.
117.5 പവന്റെ സ്വർണക്കപ്പ്
കലോത്സവത്തിന്റെ ആവേശം മത്സരവേദികളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. അതിന് സ്വന്തമായൊരു പ്രതീകമുണ്ട് — 117.5 പവൻ സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത സ്വർണക്കപ്പ്.
1987-ൽ കോഴിക്കോട്ട് നടന്ന കലോത്സവത്തിലാണ് ഈ കപ്പ് ആദ്യമായി സമ്മാനിച്ചത്. പ്രശസ്ത ശിൽപി ചിറയിൻകീഴ് ശ്രീകണ്ഠൻ നായരാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ആദ്യം 101 പവൻ തൂക്കത്തിൽ കപ്പ് നിർമ്മിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതി. എന്നാൽ നിർമാണം പൂർത്തിയായപ്പോൾ തൂക്കം 117.5 പവനായി.
വിദ്യ, കല, നാദം എന്നിവയുടെ ആശയങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രൂപകൽപ്പനയാണ് കപ്പിനുള്ളത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ സ്വർണക്കപ്പ് ഓരോ വർഷവും ജില്ലകൾ തമ്മിലുള്ള പോയിന്റ് പോരാട്ടത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതീകമായി മാറുന്നു.
‘കലാതിലകം’ മുതൽ ഗ്രേഡിങ്ങിലേക്ക്
ഒരു കാലത്ത് സംസ്ഥാന കലോത്സവത്തിലെ വ്യക്തിഗത മികവിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ അംഗീകാരങ്ങളായിരുന്നു കലാതിലകം, കലാപ്രതിഭ പട്ടങ്ങൾ. എന്നാൽ വ്യക്തിഗത പോയിന്റുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള അമിത മത്സരവും തർക്കങ്ങളും ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി പിന്നീട് ഈ പട്ടങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി. ഗ്രേഡിംഗ് സംവിധാനവും പോയിന്റ് സംവിധാനവും കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുള്ളതായി.
ഇന്ന് സംസ്ഥാനതലത്തിൽ എ ഗ്രേഡിന് 20, ബി ഗ്രേഡിന് 15, സി ഗ്രേഡിന് 10 ഗ്രേസ് മാർക്ക് ലഭിക്കുന്ന രീതിയാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. 65-ാമത് കലോത്സവത്തിന്റെ സംഘാടകസമിതി യോഗത്തിലും പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ ഇക്കാര്യം വ്യക്തമാക്കി.
കലോത്സവ വേദിയിൽ നിന്ന് വെള്ളിത്തിരയിലേക്ക്
കേരളത്തിന്റെ സിനിമാ, സംഗീത, നൃത്ത മേഖലകളിൽ തിളങ്ങിയ നിരവധി പേരുടെ കലാജീവിതത്തിന് സ്കൂൾ കലോത്സവ വേദികൾ തുടക്കമായി.
മഞ്ജു വാര്യർ, കാവ്യ മാധവൻ, വിനീത്, നവ്യ നായർ, ദിവ്യ ഉണ്ണി, വിന്ദുജ മേനോൻ, അമ്പിളി ദേവി തുടങ്ങിയവർ നൃത്ത-അഭിനയ മേഖലകളിൽ കലോത്സവ വേദികളിലൂടെ ശ്രദ്ധ നേടി.
സംഗീതരംഗത്തും കലോത്സവത്തിന്റെ സംഭാവന വലുതാണ്. കെ.ജെ. യേശുദാസ്, കെ.എസ്. ചിത്ര, സുജാത മോഹൻ, സിത്താര കൃഷ്ണകുമാർ, മഞ്ജരി, വൈക്കം വിജയലക്ഷ്മി, വിധു പ്രതാപ്, ജ്യോത്സ്ന തുടങ്ങി നിരവധി ഗായകർക്ക് വിദ്യാർഥി കാലത്തെ കലാപരിശീലനവും മത്സരവേദികളും പിന്നീട് വലിയ കലാജീവിതത്തിലേക്കുള്ള വഴിയായി.
മിമിക്രി, മോണോആക്ട് തുടങ്ങിയ വേദികളിൽ ശ്രദ്ധ നേടിയ സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്, രമേഷ് പിഷാരടി, കോട്ടയം നസീർ തുടങ്ങിയവരും കലോത്സവ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ കലോത്സവം ഒരു സമ്മാനത്തിനായുള്ള മത്സരം മാത്രമല്ല. പല കുട്ടികൾക്കും അത് തങ്ങളുടെ കഴിവ് ആദ്യമായി ഒരു വലിയ സദസ്സിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന വേദിയാണ്.
പാരമ്പര്യത്തിനൊപ്പം പുതുമയും
കാലത്തിനൊപ്പം കലോത്സവവും മാറുകയാണ്. മുഖ്യധാരയിൽ വേണ്ടത്ര ഇടം ലഭിക്കാതെ പോയിരുന്ന ഗോത്രകലാരൂപങ്ങൾക്കും അടുത്തകാലത്ത് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം ലഭിച്ചു. മംഗലംകളി, പണിയ നൃത്തം, മലപ്പുലയാട്ടം, ഇരുള നൃത്തം തുടങ്ങിയവ മത്സരവേദിയിലെത്തിയത് കേരളത്തിന്റെ വൈവിധ്യമാർന്ന കലാപാരമ്പര്യത്തെ കൂടുതൽ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന മാറ്റമാണ്.
സാങ്കേതികവിദ്യയും കലോത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമാകുന്നുണ്ട്. ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ ഐസൊലേഷനിൽ കഴിയേണ്ടിവന്ന കാസർഗോഡ് സ്വദേശിനിയായ വിദ്യാർഥിനി സിയ ഫാത്തിമ കൈറ്റിന്റെ സാങ്കേതിക സഹായത്തോടെ തത്സമയ വീഡിയോ കോൺഫറൻസിംഗിലൂടെ അറബിക് പോസ്റ്റർ ഡിസൈനിംഗ് മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത സംഭവം അതിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ഉദാഹരണമാണ്. മത്സരത്തിന് 'എ' ഗ്രേഡും ലഭിച്ചു. കേരളത്തിലെ സ്കൂൾ കലോത്സവ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ ഓൺലൈൻ മത്സരപങ്കാളിത്തമായി ഈ സംഭവം രേഖപ്പെട്ടു.
അവസാന പോയിന്റ് വരെ ആവേശം
സ്വർണക്കപ്പിനായുള്ള പോരാട്ടം പലപ്പോഴും അവസാന നിമിഷം വരെ നീളുന്നതാണ്.
2025-ലെ സംസ്ഥാന കലോത്സവത്തിൽ തൃശൂർ 1008 പോയിന്റുമായി കിരീടം നേടിയപ്പോൾ പാലക്കാട് 1007 പോയിന്റുമായി തൊട്ടുപിന്നിലായിരുന്നു. 2026-ലെ തൃശൂർ കലോത്സവത്തിൽ കണ്ണൂർ 1028 പോയിന്റുമായി ഒന്നാമതെത്തിയപ്പോൾ ആതിഥേയരായ തൃശൂരിന് 1023 പോയിന്റായിരുന്നു. അഞ്ച് പോയിന്റിന്റെ വ്യത്യാസമാണ് ഇരു ജില്ലകളെയും വേർതിരിച്ചത്.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ 65-ാം കലോത്സവത്തിലും വേദികളിലെ ഓരോ പ്രകടനത്തിനും വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
കൊച്ചി ഒരുങ്ങുന്നു
ജനുവരി 4 മുതൽ 8 വരെ കൊച്ചി ഇനി കലയുടെ നഗരമാകും. മറൈൻ ഡ്രൈവിൽ പ്രധാന വേദി ഉയരുമ്പോൾ നഗരത്തിലെ വിവിധ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും ഓഡിറ്റോറിയങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ 27 കേന്ദ്രങ്ങൾ കലോത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറും.
ഹൈസ്കൂൾ, ഹയർസെക്കൻഡറി വിഭാഗങ്ങൾക്കൊപ്പം സംസ്കൃതോത്സവവും അറബിക് സാഹിത്യോത്സവവും നടക്കും. 249 ഇനങ്ങളിലായി പതിനാലായിരത്തിലധികം വിദ്യാർഥികൾ പങ്കെടുക്കുന്ന മേളയ്ക്കായി രജിസ്ട്രേഷൻ, താമസം, ഭക്ഷണം, ഗതാഗതം, ഗ്രീൻ പ്രോട്ടോക്കോൾ, ക്രമസമാധാനം, സ്റ്റേജ്-പന്തൽ, ലൈറ്റ്-സൗണ്ട്, ധനകാര്യം, മീഡിയ തുടങ്ങി 18 സബ് കമ്മിറ്റികളാണ് പ്രവർത്തിക്കുക.
സ്കൂൾതല മത്സരങ്ങൾ സെപ്റ്റംബർ 30-നകവും ഉപജില്ലാ മത്സരങ്ങൾ ഒക്ടോബർ 30-നകവും റവന്യൂ ജില്ലാതല മത്സരങ്ങൾ നവംബർ 30-നകവും പൂർത്തിയാക്കാനാണ് നിർദേശം. ഇതിലൂടെ സംസ്ഥാനതല മത്സരത്തിനായി എത്തുന്ന വിദ്യാർഥികൾക്ക് പരിശീലനവും യാത്രയും മറ്റ് ഒരുക്കങ്ങളും നേരത്തേ പൂർത്തിയാക്കാനാകും.
65-ാം കലോത്സവത്തിന്റെ വരവറിയിച്ച് കച്ചേരിപ്പടി സെന്റ് ആന്റണീസ് സ്കൂളിൽ നിന്ന് ടൗൺഹാളിലേക്ക് നടന്ന സാംസ്കാരിക വിളംബര ഘോഷയാത്രയും ഇതിനകം കൊച്ചിയിൽ ഉത്സവാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ചു. 65 മുത്തുക്കുടകളും നാടൻ കലാരൂപങ്ങളും വാദ്യമേളങ്ങളും അണിനിരന്ന ഘോഷയാത്ര കലോത്സവത്തിന്റെ പാരമ്പര്യവും പുതുമയും ഒരുമിച്ച് വിളിച്ചോതി.
ഒരു മേളയ്ക്കപ്പുറം...
ആദ്യകാലത്തെ 200-400 വിദ്യാർഥികളിൽ നിന്ന് ഇന്ന് പതിനാലായിരത്തിലേറെ പേരിലേക്ക് വളർന്ന കലോത്സവം കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങളുടെ കൂടി ചരിത്രമാണ്.
കുട്ടികളുടെ കഴിവുകളെ കണ്ടെത്താനും വളർത്താനും മാത്രമല്ല, തലമുറകളിൽ നിന്ന് തലമുറകളിലേക്ക് കലാരൂപങ്ങൾ കൈമാറാനും ഈ വേദി സഹായിക്കുന്നു. മത്സരത്തിന്റെ ആവേശത്തിനപ്പുറം കേരളത്തിന്റെ വൈവിധ്യമാർന്ന കലാപാരമ്പര്യത്തെ ഒരുമിച്ച് അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വലിയ സാംസ്കാരിക വേദിയാണ് ഇത്.
1957-ൽ എറണാകുളത്ത് തെളിഞ്ഞ ആ ചെറിയ തിരി ഇന്ന് ഒരു മഹാദീപമായി വളർന്നിരിക്കുന്നു. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കുശേഷം അതേ മണ്ണിലേക്ക് 65-ാം അധ്യായം തിരിച്ചെത്തുമ്പോൾ, കൊച്ചി ഒരുങ്ങുന്നത് ഒരു കലോത്സവത്തിന് മാത്രമല്ല — കേരളത്തിന്റെ കൗമാരപ്രതിഭകൾ വീണ്ടും ചരിത്രമെഴുതുന്ന അഞ്ച് ദിനങ്ങൾക്കാണ്.