എണ്ണയ്ക്ക് പിന്നാലെ ഇനി വൈദ്യുതി; ഇന്ത്യ–സൗദി പവർ ലിങ്ക് യാഥാർഥ്യത്തിലേക്ക്

2,100 കിലോമീറ്റർ നീളുന്ന സമുദ്രാന്തർ വൈദ്യുതി കേബിൾ; 3 ജിഗാവാട്ട് ശേഷി; ചെലവ് ഏകദേശം 9 ബില്യൺ ഡോളർ

ന്യൂഡൽഹി: എണ്ണയും വാതകവുമായിരുന്നു ഇന്ത്യയും സൗദി അറേബ്യയും തമ്മിലുള്ള ഊർജബന്ധത്തിന്റെ പ്രധാന അടിത്തറ. ഇനി ആ ബന്ധത്തിന് പുതിയൊരു അധ്യായം തുറക്കുകയാണ്—വൈദ്യുതി കൈമാറ്റം. ഇന്ത്യയെയും സൗദി അറേബ്യയെയും സമുദ്രത്തിനടിയിലൂടെ വൈദ്യുതി ഗ്രിഡ് വഴി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന വൻ പദ്ധതിയാണ് ചർച്ചയുടെ നിർണായക ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നത്.

ഏകദേശം 2,100 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ഹൈ വോൾട്ടേജ് ഡയറക്ട് കറന്റ് (HVDC) പവർ ലിങ്കിന് 3 ജിഗാവാട്ട് ശേഷിയും ഏകദേശം 9 ബില്യൺ ഡോളർ ചെലവും കണക്കാക്കുന്നു. നിലവിലെ കണക്കിൽ ഇത് ഏകദേശം 86,000 കോടി രൂപയ്ക്ക് തുല്യമാണ്. പദ്ധതി സംബന്ധിച്ച വിശദമായ സാധ്യതാപഠനം ഇന്ത്യ പൂർത്തിയാക്കിയതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഒക്ടോബർ 5ന് നടക്കുന്ന ഉന്നതതല ചർച്ചയിൽ പദ്ധതിയുടെ സാമ്പത്തിക പ്രായോഗികതയും ചെലവ് കുറയ്ക്കാനുള്ള മാർഗങ്ങളും പ്രധാന വിഷയങ്ങളാകും.

എന്താണ് ഇന്ത്യ–സൗദി പവർ ലിങ്ക്?

ഇന്ത്യൻ വൈദ്യുതി ഗ്രിഡിനെയും സൗദി അറേബ്യൻ ഗ്രിഡിനെയും ഒരു സമുദ്രാന്തർ കേബിൾ വഴി ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ അടിസ്ഥാന ആശയം. ഏകദേശം 2,100 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ കടലിനടിയിലൂടെ സ്ഥാപിക്കുന്ന കേബിളിലൂടെ രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾക്കും ആവശ്യാനുസരണം വൈദ്യുതി കൈമാറാൻ സാധിക്കുന്ന തരത്തിലാണ് പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്യുന്നത്.

ഇതിനായി HVDC സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്. ദീർഘദൂര വൈദ്യുതി കൈമാറ്റത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കടലിനടിയിലൂടെയുള്ള കേബിളുകളിൽ, ഉയർന്ന വോൾട്ടേജ് ഡയറക്ട് കറന്റ് സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് പ്രസക്തിയുണ്ട്.

പദ്ധതിയുടെ നിർദ്ദിഷ്ട ശേഷി 3 GW ആണ്. അതായത്, ആവശ്യത്തിനും ലഭ്യതയ്ക്കും അനുസരിച്ച് വലിയ തോതിൽ വൈദ്യുതി ഒരു രാജ്യത്തുനിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് കൈമാറാൻ കഴിയുന്ന സംവിധാനമായിരിക്കും ഇത്.

പദ്ധതി എങ്ങനെ ഇവിടെ എത്തി?

ഇന്ത്യയും സൗദി അറേബ്യയും വൈദ്യുതി, പുനരുപയോഗ ഊർജം, ഗ്രിഡ് കണക്റ്റിവിറ്റി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ സഹകരിക്കുന്നതിനുള്ള ധാരണയിലെത്തിയത് 2023ലാണ്.

2023 സെപ്റ്റംബറിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും ഒപ്പുവച്ച ഊർജ സഹകരണ ധാരണാപത്രത്തിൽ വൈദ്യുതി, പുനരുപയോഗ ഊർജം, ഹൈഡ്രജൻ, ഊർജസുരക്ഷ, ഗ്രിഡ് കണക്റ്റിവിറ്റി തുടങ്ങിയ മേഖലകൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. വൈദ്യുതി ആവശ്യകത കൂടുതലുള്ള സമയങ്ങളിൽ പരസ്പരം വൈദ്യുതി കൈമാറുന്നതും സഹകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.

തുടർന്ന് വൈദ്യുതി ഗ്രിഡുകൾ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതാപഠനങ്ങൾ മുന്നോട്ടുപോയി. 2025ൽ തന്നെ സമുദ്രാന്തർ കേബിൾ വഴി ഇന്ത്യ–സൗദി വൈദ്യുതി ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് വിശദമായ ചർച്ചകൾ നടന്നിരുന്നു.

ഇപ്പോൾ സാധ്യതാപഠനം പൂർത്തിയായതോടെ പദ്ധതിയുടെ ചെലവ്, ബിസിനസ് മാതൃക, സാങ്കേതിക ഘടന തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിലാണ് പ്രധാന ശ്രദ്ധ.

എന്തുകൊണ്ട് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഇത് പ്രധാനമാണ്?

ഇന്ത്യയുടെ വൈദ്യുതി ആവശ്യകത തുടർച്ചയായി ഉയരുകയാണ്. അതേസമയം സൗരോർജവും കാറ്റിൽ നിന്നുള്ള വൈദ്യുതിയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പുനരുപയോഗ ഊർജ ശേഷിയും അതിവേഗം വർധിക്കുന്നു.

എന്നാൽ പുനരുപയോഗ ഊർജത്തിന്റെ പ്രധാന വെല്ലുവിളി ഉൽപ്പാദനത്തിലെ വ്യതിയാനമാണ്. സൂര്യപ്രകാശമുള്ള സമയത്താണ് സോളാർ വൈദ്യുതി കൂടുതലായി ലഭിക്കുക. ആവശ്യകതയും ഉൽപ്പാദനവും എല്ലായ്പ്പോഴും ഒരേ സമയത്ത് ഉയരണമെന്നില്ല.

ഇവിടെയാണ് രാജ്യാന്തര ഗ്രിഡ് ബന്ധത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം.

ഇന്ത്യയിൽ അധിക വൈദ്യുതി ലഭിക്കുന്ന സമയത്ത് അത് സൗദിയിലേക്ക് കൈമാറാനും സൗദിയിൽ ലഭ്യത കൂടുതലുള്ള സമയത്ത് ഇന്ത്യയിലേക്ക് വൈദ്യുതി കൊണ്ടുവരാനും കഴിയുന്ന സംവിധാനമാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

ഇന്ത്യയും സൗദിയും വ്യത്യസ്ത സമയമേഖലകളിലായതിനാൽ ഈ സമയ വ്യത്യാസം വൈദ്യുതി കൈമാറ്റത്തിന് പ്രയോജനപ്പെടുത്താനാകും. ഇന്ത്യയിൽ വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ വൈദ്യുതി ആവശ്യകത ഉയരുന്ന സമയത്ത് സൗദിയിലെ സോളാർ ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉപയോഗപ്പെടുത്താനുള്ള സാധ്യത ഇതിലൂടെ ഉണ്ടാകും. മറുവശത്ത് സൗദിയിൽ ആവശ്യകത ഉയരുന്ന സമയത്ത് ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള അധിക പുനരുപയോഗ വൈദ്യുതി ഉപയോഗപ്പെടുത്താനും കഴിയും.

ബാറ്ററി സംഭരണത്തിന് പകരമാകുമോ?

സൗരോർജത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം പകൽ സമയത്താണ് ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഉപഭോഗം പലപ്പോഴും വൈകുന്നേരങ്ങളിലും രാത്രിയിലുമാണ് ഉയരുന്നത്.

അധിക വൈദ്യുതി ബാറ്ററികളിൽ സംഭരിച്ച് പിന്നീട് ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് വലിയ നിക്ഷേപം ആവശ്യമാണ്. രാജ്യാന്തര ഗ്രിഡ് ബന്ധം സാധ്യമായാൽ, ലഭിക്കുന്ന അധിക വൈദ്യുതി മറ്റൊരു രാജ്യത്തേക്ക് നേരിട്ട് കൈമാറാനുള്ള അവസരം ലഭിക്കും.

ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ഊർജസംഭരണ ചെലവിനും ഗ്രിഡ് മാനേജ്മെന്റിനും പുതിയ സാധ്യതകൾ തുറന്നേക്കാം. എന്നാൽ കേബിൾ പദ്ധതിയുടെ വൻ മൂലധനച്ചെലവും വൈദ്യുതി കൈമാറ്റത്തിന്റെ നിരക്കും ഉൾപ്പെടെ സാമ്പത്തിക ഘടകങ്ങൾ നിർണായകമായിരിക്കും.

ഇന്ത്യയ്ക്ക് വൈദ്യുതി കയറ്റുമതിക്കാരനാകാനുള്ള അവസരം

ഇന്ത്യ പുനരുപയോഗ ഊർജ ശേഷി അതിവേഗം വർധിപ്പിക്കുകയാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ സൗരോർജ, കാറ്റാടി പദ്ധതികളിൽ നിന്നുള്ള ഉൽപ്പാദനം ഉയരുന്നതിനനുസരിച്ച് ഭാവിയിൽ അധിക വൈദ്യുതി കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള സംവിധാനങ്ങളും ആവശ്യമായി വരും.

സൗദിയുമായുള്ള പവർ ലിങ്ക് യാഥാർഥ്യമായാൽ, ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആഭ്യന്തര ഉപയോഗത്തിനപ്പുറം വൈദ്യുതി അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലേക്ക് എത്തിക്കാനുള്ള ഒരു പുതിയ വഴി തുറക്കാം.

അതേസമയം, പദ്ധതിയെ ഇപ്പോൾ തന്നെ വൈദ്യുതി കയറ്റുമതിയുടെ ഉറപ്പായ പുതിയ വരുമാനമാർഗമായി കാണാനാകില്ല. പദ്ധതിയുടെ അന്തിമ സാമ്പത്തിക ഘടനയും വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ–വിൽപ്പന സംവിധാനവും നിരക്കുകളും ഇനിയും തീരുമാനിക്കേണ്ടതുണ്ട്.

‘വൺ സൺ, വൺ വേൾഡ്, വൺ ഗ്രിഡ്’ ആശയവുമായി ബന്ധം

ഇന്ത്യ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്ന One Sun One World One Grid (OSOWOG) എന്ന ആശയത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് രാജ്യാന്തര വൈദ്യുതി ഗ്രിഡുകളെ ബന്ധിപ്പിച്ച് പുനരുപയോഗ ഊർജം അതിർത്തികൾ കടന്ന് കൈമാറുക.

2018ൽ അന്താരാഷ്ട്ര സൗരോർജ സഖ്യത്തിന്റെ ആദ്യ അസംബ്ലിയിലാണ് ഈ ആശയം മുന്നോട്ടുവന്നത്. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ സൗര, കാറ്റ് തുടങ്ങിയ പുനരുപയോഗ ഊർജ സ്രോതസ്സുകളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിച്ചാൽ ഒരു പ്രദേശത്ത് ലഭ്യമല്ലാത്ത സമയത്ത് മറ്റൊരു പ്രദേശത്തെ വൈദ്യുതി ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ കഴിയുമെന്നതാണ് ആശയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.

ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ വൈദ്യുതി പദ്ധതിയിലും സൗദി അറേബ്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ഗ്രിഡ് ബന്ധം OSOWOGയുടെ ഭാഗമായി പരിഗണിക്കുന്നതായി വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

എണ്ണയിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതിയിലേക്ക്

ഇന്ത്യ–സൗദി ബന്ധത്തിൽ ഊർജത്തിന് നേരത്തെ തന്നെ വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഇന്ത്യ സൗദിയിൽ നിന്ന് വലിയ തോതിൽ ക്രൂഡ് ഓയിലും LPGയും ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്.

ഇത്തരം പരമ്പരാഗത ഊർജ വ്യാപാരത്തിന് പുറമെ വൈദ്യുതി, പുനരുപയോഗ ഊർജം, ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലേക്ക് സഹകരണം വ്യാപിപ്പിക്കുകയാണ് പുതിയ ഘട്ടം.

ഇന്ത്യയും സൗദിയും 2025ലെ സംയുക്ത പ്രസ്താവനയിലും വൈദ്യുതി, പുനരുപയോഗ ഊർജം, ഗ്രിഡ് കണക്റ്റിവിറ്റി, ഊർജസംഭരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ സഹകരണം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.

വെല്ലുവിളിയും വലുതാണ്

പദ്ധതിയുടെ സാധ്യതകൾക്കൊപ്പം വെല്ലുവിളികളും ചെറുതല്ല.

ആദ്യകാല കണക്കുകളിൽ ഏകദേശം 5 ബില്യൺ ഡോളർ എന്ന തലത്തിലായിരുന്നു പദ്ധതിയുടെ ചെലവ് ചർച്ചയായിരുന്നത്. ഇപ്പോഴത്തെ സാധ്യതാപഠനത്തിൽ ചെലവ് ഏകദേശം 9 ബില്യൺ ഡോളറായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ പദ്ധതി സാമ്പത്തികമായി എത്രത്തോളം പ്രായോഗികമാണെന്നത് നിർണായക ചോദ്യമാണ്.

സമുദ്രത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിലൂടെ ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ കേബിൾ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതും വലിയ സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളിയാണ്. കേബിൾ സ്ഥാപിക്കൽ, പരിപാലനം, കടലിനടിയിലെ സുരക്ഷ, രണ്ട് രാജ്യങ്ങളുടെയും ഗ്രിഡുകൾ തമ്മിലുള്ള സാങ്കേതിക ഏകീകരണം തുടങ്ങിയവയ്ക്കെല്ലാം വലിയ നിക്ഷേപം ആവശ്യമാണ്.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഒക്ടോബർ 5ലെ ചർച്ചകൾ പദ്ധതിയുടെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിന് നിർണായകമാണ്. ചെലവ് കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുമോ, നിക്ഷേപ മാതൃക എങ്ങനെ വേണം, വൈദ്യുതി വാങ്ങൽ–വിൽപ്പനയുടെ സാമ്പത്തിക ഘടന എന്തായിരിക്കണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ അവിടെ പരിശോധിക്കപ്പെടും.

ഇന്ത്യയുടെ വലിയ ഊർജപടത്തിൽ മറ്റൊരു കണ്ണി

സൗദി അറേബ്യ മാത്രമല്ല, ഒമാൻ, യുഎഇ, സിംഗപ്പൂർ, ശ്രീലങ്ക, മാലിദ്വീപ് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുമായും വൈദ്യുതി ഗ്രിഡ് ബന്ധത്തിന്റെ സാധ്യത ഇന്ത്യ പരിശോധിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ത്യ–സൗദി പദ്ധതി വിശദമായ സാധ്യതാപഠന ഘട്ടത്തിലെത്തിയെന്നതാണ് നിലവിലെ പ്രത്യേകത.

ഇന്ത്യയുടെ പുനരുപയോഗ ഊർജ ശേഷി ഉയരുന്നതിനൊപ്പം അന്താരാഷ്ട്ര വൈദ്യുതി വ്യാപാരത്തിലേക്കുള്ള വാതിലും തുറക്കുകയാണ് ഈ നീക്കം.

എണ്ണയുടെ കടൽപാതകൾക്ക് പിന്നാലെ വൈദ്യുതിയുടെ കടൽപാതകൾ തുറക്കുക—ഇന്ത്യ–സൗദി പവർ ലിങ്ക് യാഥാർഥ്യമായാൽ, അത് രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഊർജബന്ധത്തിന്റെ സ്വഭാവം തന്നെ മാറ്റുന്ന ഒരു പുതിയ അധ്യായമായി മാറും. എന്നാൽ അതിന് മുമ്പ് 9 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ പദ്ധതിയെ സാമ്പത്തികമായും സാങ്കേതികമായും പ്രായോഗികമാക്കുക എന്നതാണ് ഏറ്റവും വലിയ കടമ്പ.