തിരുവനന്തപുരം: വീടുകളിൽനിന്നുള്ള മാലിന്യ ശേഖരണത്തിനായി ഈടാക്കുന്ന യൂസർ ഫീ വീടിന്റെ വലുപ്പത്തിന് അനുസരിച്ച് നിശ്ചയിക്കുന്ന പുതിയ സംവിധാനം ആലോചനയിൽ. ചെറിയ വീടുകൾക്ക് കുറഞ്ഞ തുകയും വലിയ വീടുകൾക്ക് താരതമ്യേന ഉയർന്ന തുകയും ഈടാക്കുന്ന തരത്തിലായിരിക്കും പരിഷ്കാരം പരിഗണിക്കുന്നത്.
തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പിന് കീഴിൽ പുനഃസംഘടിപ്പിച്ച സ്റ്റേറ്റ് റിസോഴ്സ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ ആദ്യ യോഗത്തിലാണ് ഇതുസംബന്ധിച്ച പ്രാഥമിക ചർച്ചകൾ നടന്നത്. എന്നാൽ നിരക്കുകൾ സംബന്ധിച്ച് അന്തിമ തീരുമാനം എടുത്തിട്ടില്ല. വീടിന്റെ വലുപ്പം എങ്ങനെ കണക്കാക്കണം, ഏത് പരിധിയിൽ എത്ര തുക ഈടാക്കണം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ചർച്ചകൾക്കും പഠനത്തിനും ശേഷമായിരിക്കും അന്തിമ രൂപം നൽകുക.
നിലവിൽ ഹരിതകർമ സേനയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വീടുകളിൽനിന്ന് അജൈവ മാലിന്യം ശേഖരിക്കുന്നതിന് തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ യൂസർ ഫീ ഈടാക്കുന്നുണ്ട്. 2024-ൽ പുതുക്കിയ മാർഗരേഖ പ്രകാരം പഞ്ചായത്തുകളിൽ വീടുകളിൽനിന്നുള്ള അജൈവ മാലിന്യ ശേഖരണത്തിന് കുറഞ്ഞത് 50 രൂപയും നഗരസഭകളിൽ കുറഞ്ഞത് 70 രൂപയും ഈടാക്കാമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. മാലിന്യത്തിന്റെ അളവ്, പ്രദേശത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് നിരക്ക് വ്യത്യാസപ്പെടുത്താനും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.
യൂസർ ഫീ പിരിവിൽ കൂടുതൽ സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി ആലോചനയുണ്ട്. പിരിച്ചെടുക്കുന്ന തുകയുടെ വരവ്-ചെലവ് കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും ഓഡിറ്റിന് വിധേയമാക്കുകയും ചെയ്യണമെന്നാണ് നിർദേശത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന്. ഇതിലൂടെ മാലിന്യ ശേഖരണ സംവിധാനത്തിലേക്ക് എത്തുന്ന പണത്തിന്റെ വിനിയോഗം കൂടുതൽ സുതാര്യമാക്കാനാകുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
മാലിന്യ ശേഖരണത്തിനുള്ള യൂസർ ഫീ കേരളത്തിൽ നേരത്തെയും നിർബന്ധിത സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. 2023ലെ സർക്കാർ ഉത്തരവ് പ്രകാരം വീടുകളിൽനിന്ന് പ്രതിമാസം 50 രൂപയും സ്ഥാപനങ്ങളിൽനിന്ന് 100 രൂപയും ഈടാക്കുന്ന സംവിധാനം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. യൂസർ ഫീ നൽകാത്തവരിൽനിന്ന് തുക വസ്തു നികുതി കുടിശ്ശികയായി ഈടാക്കുന്നതിനും വ്യവസ്ഥ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നു.
അതേസമയം, വീടിന്റെ വലുപ്പത്തിനനുസരിച്ച് ഫീസ് നിശ്ചയിക്കുന്ന ആശയം പൂർണമായും പുതിയതല്ല. 2024ൽ നിയമസഭയിൽ യൂസർ ഫീ വീടിന്റെ വലുപ്പവും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ എണ്ണവും അടിസ്ഥാനമാക്കി വ്യത്യാസപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ച നടന്നിരുന്നു. അന്ന് വീടിന്റെ വലുപ്പം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഘടകങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് ഫീസ് മാറ്റുന്നത് ആലോചിക്കാമെന്ന നിലപാടാണ് സർക്കാർ സ്വീകരിച്ചത്.
മാലിന്യസംസ്കരണത്തിന്റെ ചെലവ് ഉപയോക്താക്കൾക്കിടയിൽ കൂടുതൽ നീതിപൂർവമായി പങ്കിടുക എന്നതാണ് പുതിയ നിർദേശത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യമായി കാണുന്നത്. അതേസമയം, ഫീസ് വർധന ജനങ്ങൾക്ക് അധിക സാമ്പത്തിക ബാധ്യതയാകാതിരിക്കാനും മാലിന്യ ശേഖരണ തൊഴിലാളികളായ ഹരിതകർമ സേനാംഗങ്ങളുടെ വരുമാനം സംരക്ഷിക്കാനും കഴിയുന്ന രീതിയിൽ സംവിധാനം രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടതുണ്ട്.
സംസ്ഥാനത്തെ മാലിന്യസംസ്കരണ സംവിധാനത്തിൽ അടുത്തിടെ കൂടുതൽ മാറ്റങ്ങളും നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. വീടുകളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും മാലിന്യം വിവിധ വിഭാഗങ്ങളായി വേർതിരിച്ച് ശേഖരിക്കുന്നതിനുള്ള പുതിയ രീതികൾ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങൾ വഴി നടപ്പാക്കിവരികയാണ്.
നിലവിൽ ഇത് പ്രാഥമിക ചർച്ച മാത്രമാണ്. വീടിന്റെ വലുപ്പം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള യൂസർ ഫീയുടെ നിരക്ക്, പ്രാബല്യത്തിൽ വരുന്ന തീയതി, കൃത്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ എന്നിവ സംബന്ധിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി അന്തിമ തീരുമാനം വന്നിട്ടില്ല.