ന്യൂഡൽഹി:ഇന്ത്യയിൽ സാറ്റലൈറ്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സേവനമായ സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ വാണിജ്യ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കാൻ വൈകുന്നതിനെച്ചൊല്ലി സ്പേസ് എക്സ് മേധാവി ഇലോൺ മസ്‌കും റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ചെയർമാൻ മുകേഷ് അംബാനിയും തമ്മിലുള്ള വാക്പോര് രൂക്ഷമാകുന്നു. ‘പ്രിയപ്പെട്ട പ്രധാനമന്ത്രി അംബാനി’ എന്ന് പരിഹസിച്ചുകൊണ്ട് മസ്‌ക് സമൂഹമാധ്യമമായ എക്സിൽ നടത്തിയ പ്രതികരണമാണ് പുതിയ വിവാദത്തിന് വഴിവെച്ചത്. ഇന്ത്യയിലെ ഇന്റർനെറ്റ് വിപണിയിൽ കുത്തക നിലനിർത്താനാണ് അംബാനിയുടെ ശ്രമമെന്ന ആരോപണവും മസ്‌ക് ഉന്നയിച്ചു. അംബാനിക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണത്തിൽ അമിത സ്വാധീനമുണ്ടെന്ന സൂചന നൽകുന്ന തരത്തിലായിരുന്നു മസ്‌കിന്റെ പരാമർശം. സ്റ്റാർലിങ്കിന് ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ മത്സരിക്കാൻ അവസരം നൽകണമെന്നും രാജ്യത്തെ ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം പരിമിതമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ സേവനം ലഭ്യമാക്കാൻ കമ്പനിക്ക് കഴിയുമെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. എന്നാൽ സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ പ്രവർത്തനം വൈകുന്നതിന് അംബാനി നേരിട്ട് ഇടപെട്ടെന്നതിന് മസ്‌ക് തെളിവുകളൊന്നും പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ല. ഗ്രാമങ്ങളിലെ ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി മസ്‌ക് ഇന്ത്യയിലെ പല ഗ്രാമങ്ങളിലും വിദൂരപ്രദേശങ്ങളിലും ഇപ്പോഴും വിശ്വസനീയമായ ഇന്റർനെറ്റ് കണക്റ്റിവിറ്റി ലഭ്യമല്ലെന്നാണ് മസ്‌കിന്റെ വാദം. ഇത്തരം പ്രദേശങ്ങളിലെ കുട്ടികൾക്ക് ഓൺലൈൻ വിദ്യാഭ്യാസം നേടാനും ചെറുകിട സംരംഭകർക്ക് തങ്ങളുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ആഗോള വിപണിയിൽ വിൽക്കാനും സ്റ്റാർലിങ്ക് സഹായിക്കുമെന്നാണ് അദ്ദേഹം പറയുന്നത്. പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗത ആശയവിനിമയ സംവിധാനങ്ങൾ തകരാറിലാകുമ്പോൾ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റിന് നിർണായക പങ്കുവഹിക്കാനാകുമെന്നും മസ്‌ക് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ സേവനം കെട്ടിടങ്ങൾക്കു മുകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ചെറിയ ഡിഷ് ആന്റിനകളിലൂടെയാണ് ഉപയോക്താക്കളിലേക്ക് എത്തുന്നത്. ഭൂമിയിലെ മൊബൈൽ ടവറുകളെയും കേബിൾ ശൃംഖലകളെയും ആശ്രയിക്കുന്നത് പരിമിതപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്നതിനാൽ മലയോര മേഖലകൾ, ദ്വീപുകൾ, ഉൾപ്രദേശങ്ങൾ തുടങ്ങിയിടങ്ങളിൽ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് പ്രാധാന്യമുണ്ട്. എന്തുകൊണ്ടാണ് സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ ഇന്ത്യാ പ്രവേശനം വൈകുന്നത്? ഇലോൺ മസ്‌കിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സ്പേസ് എക്സിന്റെ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് പദ്ധതിയാണ് സ്റ്റാർലിങ്ക്. ഇന്ത്യയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ കമ്പനി വർഷങ്ങളായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകുകയാണ്. ടെലികോം വകുപ്പിൽനിന്നുള്ള ജിഎംപിസിഎസ് ലൈസൻസും ഇന്ത്യൻ ദേശീയ ബഹിരാകാശ പ്രോത്സാഹന-അംഗീകാര കേന്ദ്രമായ ഇൻ-സ്പേസിന്റെ അനുമതിയും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും വാണിജ്യ സേവനം തുടങ്ങാനുള്ള എല്ലാ നടപടികളും പൂർത്തിയായിട്ടില്ല. പ്രധാനമായും താഴെപ്പറയുന്ന വിഷയങ്ങളാണ് ഇപ്പോൾ നിർണായകമായിരിക്കുന്നത്: സുരക്ഷാ അനുമതി: ഉപഗ്രഹ ശൃംഖലയിലൂടെ കൈമാറുന്ന വിവരങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കാനും നിയമാനുസൃതമായി നിയന്ത്രിക്കാനും ഇന്ത്യൻ അധികൃതർക്ക് കഴിയണം. സ്പെക്ട്രം അനുവദിക്കൽ: ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ റേഡിയോ ഫ്രീക്വൻസി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള അന്തിമ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കണം. വിദേശ നിക്ഷേപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികൾ: കമ്പനിയുടെ നിക്ഷേപ ഘടനയും ബാധകമായ അനുമതികളും സംബന്ധിച്ച നടപടികളും പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്. കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ നിലപാട്: വിവേചനമില്ല, സുരക്ഷാ പരിശോധന തുടരുന്നു മസ്‌കിന്റെ ആരോപണങ്ങൾ കേന്ദ്രസർക്കാർ തള്ളിയിട്ടുണ്ട്. രാജ്യത്ത് ഒരു മേഖലയിലും കുത്തക അനുവദിക്കുന്ന നയമല്ല സർക്കാരിന്റേതെന്ന് കേന്ദ്ര ടെലികോം മന്ത്രി ജ്യോതിരാദിത്യ സിന്ധ്യ വ്യക്തമാക്കി. സ്റ്റാർലിങ്കിനൊപ്പം ജിയോ സാറ്റലൈറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസും വൺവെബ് ഇന്ത്യയും ആവശ്യമായ ലൈസൻസുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. മൂന്നു കമ്പനികളും സുരക്ഷാ പരിശോധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികളിലാണെന്നും നടപടികൾ പൂർത്തിയാകുന്ന മുറയ്ക്ക് സ്പെക്ട്രം അനുവദിക്കുന്നതിലേക്കു കടക്കാമെന്നുമാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിശദീകരണം. അതിനാൽ ഒരു കമ്പനിയെ മാത്രം ലക്ഷ്യമിട്ട് അനുമതി വൈകിപ്പിക്കുകയാണെന്ന ആരോപണം അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്നും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ജിയോയും എയർടെലും മത്സരരംഗത്ത് ഇന്ത്യയിലെ ടെലികോം വിപണിയിൽ റിലയൻസ് ജിയോയ്ക്കും ഭാരതി എയർടെലിനും ശക്തമായ സ്ഥാനമാണുള്ളത്. ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് മേഖലയിലും ഈ കമ്പനികൾക്ക് താൽപര്യങ്ങളുണ്ട്. ജിയോ സ്വന്തം ഉപഗ്രഹ കണക്റ്റിവിറ്റി സംവിധാനം വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ എയർടെലിന്റെ പിന്തുണയോടെ വൺവെബും ഇന്ത്യൻ വിപണിയിൽ സേവനം നൽകാനുള്ള നടപടികളിലാണ്. ഉപഗ്രഹ സ്പെക്ട്രം ലേലം ചെയ്യണമെന്ന നിലപാടും ഭരണപരമായ രീതിയിൽ അനുവദിക്കണമെന്ന സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ നിലപാടും തമ്മിൽ നേരത്തേ തർക്കമുണ്ടായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ പ്രവേശനം വൈകുന്നത് ഇന്ത്യയിലെ ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് വിപണിയിലെ മത്സരത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുകയാണ്. ഡിജിറ്റൽ വിപണിയിലെ പോരാട്ടം സ്റ്റാർലിങ്ക് വിവാദം ഒരു കമ്പനിയുടെ ലൈസൻസ് നടപടിയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഇന്ത്യയിലെ വൻ ടെലികോം വിപണിയിൽ ആഗോള സാങ്കേതിക കമ്പനികൾക്ക് എത്രത്തോളം മത്സരിക്കാൻ കഴിയും, ദേശീയ സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങൾ എങ്ങനെ പാലിക്കണം, വിപണിയിലെ മത്സരം ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് എത്രത്തോളം ഗുണകരമാകും തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങളും ഇതോടെ ഉയരുന്നു. അംബാനിക്കെതിരായ മസ്‌കിന്റെ ആരോപണങ്ങൾക്ക് റിലയൻസിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രതികരണം ലഭ്യമായ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ വ്യക്തമല്ല. അതേസമയം, സ്റ്റാർലിങ്കിന്റെ സേവനം വൈകുന്നതിനു പിന്നിൽ അംബാനിയുടെ ഇടപെടലാണെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന തെളിവുകളും പുറത്തുവന്നിട്ടില്ല. കേന്ദ്രസർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്ന സുരക്ഷാ പരിശോധനകളും സ്പെക്ട്രം നടപടികളുമാണ് നിലവിൽ ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചിരിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങൾ. ഇന്ത്യയിൽ സ്റ്റാർലിങ്കിന് പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കാനാകുമോ എന്നതിലുപരി, ഉപഗ്രഹ ഇന്റർനെറ്റ് വിപണിയിൽ മത്സരം എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടും എന്നതും ഇനി നിർണായകമാകും. അനുമതി നടപടികൾ പൂർത്തിയാകുന്നതും സേവനത്തിന്റെ വിലയും ഗ്രാമീണ-വിദൂര മേഖലകളിലെ ലഭ്യതയും ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ഈ പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ യഥാർഥ ഗുണം എത്രത്തോളം ലഭിക്കുമെന്ന് തീരുമാനിക്കും.
സാമ്പത്തികം
‘പ്രിയപ്പെട്ട പ്രധാനമന്ത്രി അംബാനി’;പരിഹസിച്ച് ഇലോൺ മസ്‌ക്
