ന്യൂയോർക്ക്: അദാനി ഗ്രൂപ്പ് ചെയർമാൻ ഗൗതം അദാനി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവൻ സാഗർ അദാനി, മുൻ അദാനി ഗ്രീൻ എനർജി സി.ഇ.ഒ വിനീത് ജെയിൻ എന്നിവർക്കെതിരായ യുഎസ് ക്രിമിനൽ കേസ് ന്യൂയോർക്കിലെ ഫെഡറൽ കോടതി തള്ളി. 2026 ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് യു.എസ്. ഡിസ്ട്രിക്ട് ജഡ്ജി നിക്കോളാസ് ഗാരൗഫിസ്, യു.എസ്. നീതിന്യായ വകുപ്പ് (DOJ) സമർപ്പിച്ച അപേക്ഷ അംഗീകരിച്ചാണ് കേസ് “dismissed with prejudice” ആയി അവസാനിപ്പിച്ചത്. 2024 നവംബറിൽ ആരംഭിച്ച കൈക്കൂലി, വഞ്ചനാ ആരോപണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ക്രിമിനൽ നടപടിക്കാണ് ഇതോടെ അന്ത്യം.
എന്നാൽ ഈ നടപടി കോടതി വിചാരണ നടത്തി അദാനിയെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കിയ വിധിയല്ല എന്നത് പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. കേസ് തുടരേണ്ടതില്ലെന്ന യു.എസ്. നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ തീരുമാനമാണ് കോടതി അംഗീകരിച്ചത്. അതേസമയം, കേസ് പിൻവലിക്കാൻ DOJ സ്വീകരിച്ച നടപടിക്രമത്തെക്കുറിച്ച് ജഡ്ജി ഗാരൗഫിസ് ഗൗരവമായ ആശങ്കകൾ പ്രകടിപ്പിച്ചു.
2024 നവംബറിൽ ആരംഭിച്ച നിയമപോരാട്ടം
2024 നവംബറിലാണ് യു.എസ്. ഫെഡറൽ പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ ഗൗതം അദാനിയെയും മറ്റ് പ്രതികളെയും ഉൾപ്പെടുത്തി കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചത്. ഇന്ത്യയിലെ സൗരോർജ്ജ കരാറുകൾ സ്വന്തമാക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് 250 മില്യൺ ഡോളറിലധികം കൈക്കൂലി നൽകാൻ പദ്ധതിയിട്ടുവെന്നായിരുന്നു പ്രധാന ആരോപണം.
അടുത്ത രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിനിടെ 2 ബില്യൺ ഡോളറിലധികം നികുതിക്ക് ശേഷമുള്ള ലാഭം ലഭിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്ന സൗരോർജ്ജ വിതരണ കരാറുകൾ നേടാനായിരുന്നു പദ്ധതിയെന്നും പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ ആരോപിച്ചു.
അഴിമതി വിരുദ്ധ നടപടികളെക്കുറിച്ച് യു.എസ്. നിക്ഷേപകരെയും വായ്പാദാതാക്കളെയും തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുകയും കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ ബോണ്ടുകളിലൂടെയും വായ്പകളിലൂടെയും സമാഹരിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന ആരോപണവും കേസിലുണ്ടായിരുന്നു.
ഗൗതം അദാനിയും അദാനി ഗ്രൂപ്പും ആരോപണങ്ങൾ നിഷേധിച്ചിരുന്നു.
ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിൽ നിലപാട് മാറി
ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം അധികാരത്തിലെത്തിയതിന് പിന്നാലെ കേസിന്റെ നിയമപരമായ ദിശയിൽ നിർണായക മാറ്റമുണ്ടായി.
DOJയിലെ പ്രിൻസിപ്പൽ അസോസിയേറ്റ് ഡെപ്യൂട്ടി അറ്റോർണി ജനറൽ ട്രെന്റ് മക്കോട്ടറിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കേസ് പുനഃപരിശോധിച്ചു. ആരോപണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ ഇന്ത്യയിൽ നടന്നതാണെന്നും സാക്ഷികളും തെളിവുകളും വിദേശത്തായതിനാൽ യു.എസിൽ prosecution നടത്തുന്നത് പ്രായോഗികമായി ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്നും DOJ വാദിച്ചു.
കൂടാതെ, ഇത്തരം വിദേശ സ്വഭാവമുള്ള കേസിൽ യു.എസ്. നീതിന്യായ വകുപ്പിന്റെ വിഭവങ്ങൾ വിനിയോഗിക്കുന്നത് നിലവിലെ പ്രോസിക്യൂഷൻ മുൻഗണനകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലെന്നും DOJ വ്യക്തമാക്കി.
കേസിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ പിഴവുണ്ടായിരുന്നോ?
കേസ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് DOJയുടെ നിലപാടിനെ ജഡ്ജി ഗാരൗഫിസ് വിശദമായി പരിശോധിച്ചിരുന്നു.
ജൂൺ മാസത്തിൽ കേസ് ഉടൻ തള്ളാൻ കോടതി തയ്യാറായിരുന്നില്ല. കേസ് പിൻവലിക്കാനുള്ള DOJയുടെ ആദ്യ വിശദീകരണം മതിയായതല്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തിയിരുന്നു. DOJയുടെ തീരുമാനത്തിന് കൂടുതൽ വിശദീകരണം ആവശ്യപ്പെട്ട ജഡ്ജി പിന്നീട് വിശദമായ വാദങ്ങളും രേഖകളും പരിശോധിച്ച ശേഷമാണ് അന്തിമ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
അന്വേഷണത്തിൽ പങ്കെടുത്ത FBI, SEC ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മുൻ പ്രോസിക്യൂട്ടർമാരുടെയും നിലപാടുകൾ പൂർണമായി പരിഗണിക്കാതെയാണ് ട്രെന്റ് മക്കോട്ടർ കേസ് അവസാനിപ്പിക്കുന്ന തീരുമാനത്തിലേക്ക് നീങ്ങിയതെന്നതിൽ ജഡ്ജി ഗാരൗഫിസ് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു.
ഇത് അമേരിക്കൻ നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിലെ prosecutorial discretion — ഒരു കേസ് തുടരണമോ വേണ്ടയോ എന്ന് പ്രോസിക്യൂഷൻ തീരുമാനിക്കുന്ന അധികാരം — എത്രത്തോളം വ്യാപകമാകണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ നിയമചർച്ചയ്ക്ക് വഴിയൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.
$10 ബില്യൺ അമേരിക്കൻ നിക്ഷേപ വാഗ്ദാനം: കോടതിയുടെ പരിശോധന
കേസിന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഏറെ ചർച്ചയായ മറ്റൊരു വിഷയമായിരുന്നു അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെ യു.എസിലെ 10 ബില്യൺ ഡോളർ നിക്ഷേപ വാഗ്ദാനം.
കേസ് പിൻവലിക്കാനുള്ള DOJയുടെ തീരുമാനവും അദാനിയുടെ യു.എസ്. നിക്ഷേപ വാഗ്ദാനവും തമ്മിൽ എന്തെങ്കിലും ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നോ എന്ന ചോദ്യം കോടതി പ്രത്യേകം പരിശോധിച്ചു.
ഗൗതം അദാനിയുടെ സത്യവാങ്മൂലവും DOJയുടെ വിശദീകരണങ്ങളും പരിശോധിച്ച ശേഷം, 10 ബില്യൺ ഡോളർ നിക്ഷേപ വാഗ്ദാനം കേസ് അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തെ സ്വാധീനിച്ചതായി തനിക്ക് തെളിവില്ലെന്ന് ജഡ്ജി ഗാരൗഫിസ് വ്യക്തമാക്കി.
എന്നിരുന്നാലും, ഈ വിഷയത്തിൽ കോടതി വിശദമായ പരിശോധന നടത്തിയതുതന്നെ കേസിന്റെ നിയമപരമായ പരിധിക്കപ്പുറമുള്ള രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക ചർച്ചകൾക്കും ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
“Dismissed with prejudice” എന്നാൽ എന്ത്?
കേസിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നിയമപദമാണ് “dismissed with prejudice.”
സാധാരണയായി “without prejudice” ആയി കേസ് തള്ളിയാൽ ചില സാഹചര്യങ്ങളിൽ അതേ വിഷയത്തിൽ വീണ്ടും നടപടി സ്വീകരിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടാകും. എന്നാൽ “with prejudice” dismissal കൂടുതൽ അന്തിമ സ്വഭാവമുള്ളതാണ്.
അതിനാൽ ഈ കേസിൽ ഇപ്പോഴത്തെ ക്രിമിനൽ prosecution അവസാനിച്ചതും അതേ കുറ്റപത്രം വീണ്ടും മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനുള്ള സാധ്യത അടഞ്ഞതുമാണ് പ്രധാന ഫലം.
എന്നാൽ ഇതിനെ “അദാനി കുറ്റം ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി” എന്നോ “വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം കോടതി കുറ്റവിമുക്തനാക്കി” എന്നോ വ്യാഖ്യാനിക്കാനാകില്ല.
കോടതി കുറ്റാരോപണങ്ങളുടെ തെളിവുകൾ വിലയിരുത്തി acquittal നൽകിയതല്ല; prosecution തുടരേണ്ടതില്ലെന്ന DOJ തീരുമാനമാണ് കോടതി അംഗീകരിച്ചത്.
ക്രിമിനൽ കേസ് അവസാനിച്ചെങ്കിലും യു.എസ്. സിവിൽ നടപടി വേറെയാണ്
അദാനിക്കെതിരായ എല്ലാ യു.എസ്. നിയമനടപടികളും അവസാനിച്ചു എന്നർത്ഥം ഈ ഉത്തരവിനില്ല.
യു.എസ്. Securities and Exchange Commission (SEC) നടത്തിയ വേറിട്ട സിവിൽ നടപടികളിൽ ഗൗതം അദാനിയും സാഗർ അദാനിയും സാമ്പത്തിക തീർപ്പിലെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
SECയുടെ രേഖകൾ പ്രകാരം ഗൗതം അദാനി 6 മില്യൺ ഡോളറും സാഗർ അദാനി 12 മില്യൺ ഡോളറും സിവിൽ പിഴയായി നൽകുന്നതിനുള്ള settlement-ലാണ് എത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഈ നടപടി ക്രിമിനൽ കേസിൽ നിന്ന് വേറിട്ടതാണ്.
അതുപോലെ, അദാനി എന്റർപ്രൈസസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഇറാൻ ഉപരോധ വിഷയത്തിലെ യു.എസ്. നടപടിയും ഈ ക്രിമിനൽ കേസിൽ നിന്ന് വേറിട്ടതാണ്. ആ വിഷയത്തിൽ കമ്പനി 275 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ settlement നടത്തിയതായി Reuters റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
അതുകൊണ്ട് “അദാനിക്കെതിരായ എല്ലാ അമേരിക്കൻ കേസുകളും അവസാനിച്ചു” എന്ന തലക്കെട്ടോ പ്രയോഗമോ കൃത്യമല്ല. അവസാനിച്ചത് ഈ പ്രത്യേക ക്രിമിനൽ prosecution ആണ്.
അദാനിയുടെ പ്രതികരണം
കോടതി ഉത്തരവിന് പിന്നാലെ ഗൗതം അദാനി തീരുമാനം സ്വാഗതം ചെയ്തു. സത്യത്തിലും നീതിയിലും നിയമവാഴ്ചയിലുമുള്ള തന്റെ വിശ്വാസം തുടരുമെന്നും നിയമപ്രക്രിയയെ ബഹുമാനിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം പ്രതികരിച്ചു.
2024 നവംബറിൽ കുറ്റപത്രം പുറത്തുവന്നതിനെ തുടർന്ന് അദാനി ഗ്രൂപ്പിന് നേരിടേണ്ടിവന്ന അന്താരാഷ്ട്ര നിയമപരമായ സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമാണ് ഇപ്പോൾ അവസാനിക്കുന്നത്.
നിക്ഷേപകരുടെ പ്രതികരണം: ഓഹരികളിലും ചലനം
കേസ് തള്ളിയതിന് പിന്നാലെ അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെ വിവിധ കമ്പനികളുടെ ഓഹരികളിലും ചലനം പ്രകടമായി. ഓഗസ്റ്റ് 11-ന് Adani Enterprises, Adani Ports, Adani Power, Adani Green Energy, Adani Energy Solutions തുടങ്ങിയ കമ്പനികളുടെ ഓഹരികൾ ഉയർന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
ക്രിമിനൽ കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമപരമായ അനിശ്ചിതത്വം കുറയുന്നത് നിക്ഷേപകരുടെ ആത്മവിശ്വാസത്തിന് അനുകൂലമായ ഘടകമായി വിപണി കാണുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
ഇന്ത്യ-യുഎസ് ബന്ധത്തിൽ എന്ത് പ്രത്യാഘാതം?
അദാനി കേസിന്റെ പ്രാധാന്യം ഒരു വ്യവസായ ഗ്രൂപ്പിനെതിരായ നിയമനടപടിയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല.
ഇന്ത്യയും യു.എസും തമ്മിലുള്ള ഊർജം, അടിസ്ഥാനസൗകര്യം, സാങ്കേതികവിദ്യ, പ്രതിരോധം, ഡാറ്റാ സെന്ററുകൾ, പുനരുപയോഗ ഊർജം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലെ സഹകരണം വ്യാപിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെ അമേരിക്കൻ നിയമപോരാട്ടം അവസാനിക്കുന്നത്.
അമേരിക്കയിൽ വലിയ നിക്ഷേപം നടത്താനുള്ള അദാനി ഗ്രൂപ്പിന്റെ പദ്ധതികളും ഈ കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവുമായ പ്രാധാന്യം നേടിയിരുന്നു. എന്നാൽ 10 ബില്യൺ ഡോളർ നിക്ഷേപ വാഗ്ദാനം കേസ് തള്ളാനുള്ള DOJ തീരുമാനത്തെ സ്വാധീനിച്ചതായി തെളിവില്ലെന്നാണ് കോടതി വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്.
അതുകൊണ്ട് ഈ സംഭവത്തെ ഇന്ത്യ-യുഎസ് ബന്ധത്തിലെ ഒരു പുതിയ വഴിത്തിരിവായി വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, നിയമപരമായ വസ്തുതകളും രാഷ്ട്രീയ വ്യാഖ്യാനങ്ങളും തമ്മിൽ വ്യക്തമായ വ്യത്യാസം പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
അമേരിക്കൻ നീതിന്യായ സംവിധാനത്തിനുള്ളിലെ വലിയ ചോദ്യം
അദാനി കേസ് അവസാനിച്ചതോടെ ഉയരുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം ഇതാണ്: ഒരു ഭരണകൂടത്തിന്റെ കാലത്ത് ആരംഭിച്ച ഉയർന്ന പ്രൊഫൈൽ ക്രിമിനൽ prosecution, അടുത്ത ഭരണകൂടത്തിന്റെ കാലത്ത് prosecution തുടരേണ്ടതില്ലെന്ന തീരുമാനത്തിലൂടെ അവസാനിപ്പിക്കുമ്പോൾ, അതിൽ executive power-നും prosecutorial independence-നും ഇടയിലുള്ള അതിർത്തി എവിടെയാണ്?
ജഡ്ജി ഗാരൗഫിസ് DOJയുടെ നടപടിക്രമത്തെക്കുറിച്ച് പ്രകടിപ്പിച്ച ആശങ്ക ഈ ചർച്ചയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. എന്നാൽ കോടതി ഒടുവിൽ DOJയുടെ അപേക്ഷ അംഗീകരിക്കുകയും കേസ് with prejudice ആയി തള്ളുകയും ചെയ്തു.
ഇനി അദാനിക്ക് മുന്നിലുള്ളത്
അദാനി ഗ്രൂപ്പിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം യു.എസ്. ക്രിമിനൽ prosecution അവസാനിച്ചത് വലിയ നിയമപരമായ ആശ്വാസമാണ്. 2024 നവംബറിൽ ആരംഭിച്ച കേസ് ഏകദേശം രണ്ട് വർഷത്തോളം ഗ്രൂപ്പിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര ബിസിനസിലും നിക്ഷേപകരുടെ ശ്രദ്ധയിലും പ്രധാന ഘടകമായിരുന്നു.
ഇപ്പോൾ ആ പ്രത്യേക ക്രിമിനൽ കേസിന്റെ നിയമപരമായ അധ്യായം അവസാനിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
എന്നാൽ SECയുമായുള്ള സിവിൽ settlement ഉൾപ്പെടെയുള്ള വേറിട്ട നിയമനടപടികളെ ഇതുമായി കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുപോലെ, കേസ് തള്ളിയതിനെ കോടതി നൽകിയ കുറ്റവിമുക്തിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്നതും നിയമപരമായി കൃത്യമല്ല.
ഒടുവിൽ
അദാനിക്കെതിരായ യു.എസ്. ക്രിമിനൽ കേസ് “dismissed with prejudice” ആയി അവസാനിച്ചതോടെ അദാനി ഗ്രൂപ്പിന് വലിയ നിയമപരമായ ആശ്വാസം ലഭിച്ചു. അതേസമയം, കേസ് പിൻവലിച്ച DOJയുടെ നടപടിക്രമത്തെക്കുറിച്ച് ഫെഡറൽ ജഡ്ജി ഉയർത്തിയ ചോദ്യങ്ങൾ അമേരിക്കൻ prosecutorial discretion, നീതിന്യായ സ്വാതന്ത്ര്യം, വൻകിട വിദേശ നിക്ഷേപം, ഇന്ത്യ-യുഎസ് സാമ്പത്തിക ബന്ധം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
കേസിന്റെ അന്ത്യം അദാനിയുടെ നിയമപോരാട്ടത്തിലെ നിർണായക വഴിത്തിരിവാണ്; എന്നാൽ അത് കോടതി വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷം നൽകിയ കുറ്റവിമുക്തി വിധിയല്ല എന്നതാണ് ഈ സംഭവത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട നിയമപരമായ വസ്തുത.